Od jakich należności płacić odsetki ustawowe

To pytanie, wbrew pozorom, wcale nie jest rzadkie - w praktyce podatnicy często mylą te dwa typy odsetek, wszak jedne i drugie są odsetkami za zwłokę. Tymczasem różnice między odsetkami od zobowiązań podatkowych a odsetkami ustawowymi są zasadnicze - komu innemu przysługują i z różnych tytułów, różna jest ich wysokość, zasady naliczania, a także zaokrąglania.

Przykładowo pracodawca jako płatnik ma obowiązek naliczyć odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych od należnych, a niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, kwot składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Odsetki te należy wpłacić bez wezwania do organu podatkowego lub ZUS. Natomiast od kwot wynagrodzeń i innych świadczeń ze stosunku pracy wypłaconych pracownikowi po terminie płatnik ma obowiązek naliczyć odsetki ustawowe (cywilnoprawne), chyba że odsetki wyższe są przewidziane w układzie zbiorowym pracy lub w umowie o pracę.

Zasady naliczania odsetek od zaległości podatkowych są uregulowane w art. 53-58 Ordynacji podatkowej oraz w aktach wykonawczych do tego aktu prawnego.

Od 9 czerwca 2011 r. odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych wynoszą 14 proc. w stosunku rocznym.

Odsetki od zobowiązań podatkowych mamy obowiązek naliczać nie tylko od zaległości podatkowych (niezapłaconych w terminie podatków), ale również od należności traktowanych na równi z zaległością podatkową (np. nienależnie pobrane wynagrodzenie płatnika).

Odsetki ustawowe płaci dłużnik w razie uchybienia terminowi świadczenia pieniężnego. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej (np. z umowy) albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu. W przeciwnym razie należą się odsetki ustawowe (art. 359 i nast. kodeksu cywilnego w zw. z art. 481 par. 1 k.c.).

Od 15 grudnia 2008 r. wysokość odsetek ustawowych wynosi 13 proc. w stosunku rocznym.

Ważne

Odsetki za zwłokę nalicza się od zaległości podatkowych, jak również od traktowanych na równi z nimi nienależnie oddanych nadpłat, zwrotów podatków i nienależnych lub zawyżonych wynagrodzeń płatników i inkasentów oraz oprocentowania nienależnej nadpłaty bądź zwrotu podatku. Konieczność naliczenia odsetek pociąga za sobą również nieuregulowanie w terminie zaliczek na podatek w części przekraczającej wysokość podatku należnego za rok podatkowy

Podstawa prawna

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Obwieszczenie ministra finansów z 10 czerwca 2011 r. w sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych (M.P. nr 50, poz. 557).

Rozporządzenie Rady Ministrów z 4 grudnia 2008 r. w sprawie określenia wysokości odsetek ustawowych (Dz.U. nr 220, poz. 1434).