Czy zapłacone zobowiązanie może się przedawnić

ekspert w kancelarii Battara Bartoszek Kuliński

Organy podatkowe bardzo często, wydając decyzje w stosunku do zobowiązań przedawnionych, podnoszą, że zobowiązanie, które wygasło na skutek zapłaty, nie może wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia. Takie postępowanie organów podatkowych jest niezgodną z prawem dyskryminacją podatnika, który wywiązuje się ze swoich obowiązków publicznoprawnych. Sytuacja prawna tego ostatniego jest gorsza od sytuacji podatników, którzy w tych samych okolicznościach nie dokonaliby zapłaty podatku. Przyjęcie takiego założenia jest sprzeczne z zasadą równości wyrażoną w art. 32 ust. 1 konstytucji. Dokonana przez organ wykładnia art. 70 par. 1 Ordynacji podatkowej skutkuje nieuzasadnionym zróżnicowaniem skutków upływu terminu przedawnienia w zależności od tego, czy podatnik zapłacił podatek, czy też nie. Niedopuszczalność takiego podejścia została potwierdzona w najnowszym orzecznictwie NSA (por. np. wyrok z 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I GSK 733/09).

Co prawda zobowiązanie, które wygasło na skutek zapłaty, nie może wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia. Jest to stanowisko słuszne i akceptowane w orzecznictwie (por. np. wyrok NSA z 28 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 200/04). Jego przyjęcie nie może jednak tworzyć sytuacji, w której na skutek zapłaty organ pozostawia sobie możliwość jednostronnego kreowania sytuacji prawnej podatnika bez żadnego ograniczenia czasowego. Z tych właśnie powodów należy przyjąć, że część zobowiązania wygasła na skutek zapłaty, a część dotycząca kwoty zaniżonego i niezapłaconego podatku - na skutek przedawnienia.

PB

Podstawa prawna

Art. 70 par. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).