O zastawie skarbowym i hipotece

sygn. akt II FSK 1830/14

WYROK NSA z 4 sierpnia 2016 r.

O CO TOCZYŁ SIĘ SPÓR

Chodziło o to, czy spłata części zobowiązania podatkowego powoduje wygaśnięcie odpowiedniej części zastawu skarbowego lub hipoteki przymusowej.

Sprawa dotyczyła spółki, która zalegała z zapłatą CIT. Urząd skarbowy zabezpieczył swoją wierzytelność, ustanawiając na majątku spółki (ściślej na jej ruchomościach) zastaw skarbowy. Zostało to wpisane do Rejestru Zastawów Skarbowych.

W odrębnej decyzji urząd rozłożył spółce zapłatę zaległości podatkowych na osiem rat. Ta spłaciła pięć i złożyła wniosek o wykreślenie części wpisów w Rejestrze Zastawów Skarbowych oraz o zmniejszenie pozostałego zabezpieczenia. Uważała bowiem, że skoro spłaciła część zaległości, to w takiej części wygasła też podstawa ustanowienia zastawu.

Naczelnik urzędu skarbowego się na to nie zgodził. Poinformował, że skoro zobowiązanie w CIT nie wygasło w całości, to nie wygasł też zastaw skarbowy. Wyjaśnił też, że ordynacja podatkowa nie pozwala na zmniejszenie zabezpieczenia na niektórych pozycjach zastawu skarbowego, choćby nawet zaległość została częściowo zaspokojona.

ROZSTRZYGNIĘCIE

Rozstrzygnięcie było niekorzystne dla podatnika. Sąd orzekł, że jedynie zapłata całej wierzytelności wynikającej ze zobowiązania podatkowego powoduje wygaśnięcie zastawu skarbowego, o którym stanowi art. 42 par. 5 pkt 1 ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że zastaw skarbowy, podobnie jak hipoteka, jest niepodzielny i zabezpiecza całą wierzytelność.

Spłata części zobowiązania nie powoduje więc wygaśnięcia odpowiednio części zastawu. Zastaw zabezpiecza wykonanie całej decyzji podatkowej wraz z odsetkami, a nie poszczególne raty płatności podatku. Dopóki więc spółka nie spłaci całej zaległości, dopóty fiskus może wykorzystać każdy z zabezpieczonych składników majątkowych do wyegzekwowania zobowiązania.

PODSUMOWANIE

Zobowiązanie podatkowe zabezpieczone zastawem skarbowym lub hipoteką przymusową wygaśnie dopiero w momencie, gdy spółka zapłaci cały zaległy podatek wraz z odsetkami za zwłokę.

Orzeczenie podatkowe było precedensowe, Naczelny Sąd Administracyjny powołał się jednak na wyrok sądu okręgowego.

@RY1@i02/2017/001/i02.2017.001.071001000.801(c).jpg@RY2@

Orzeczenie