Można stosować obniżone odsetki za zwłokę

Od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę. Od 1 stycznia 2009 r. do Ordynacji podatkowej wprowadzono przepis, zgodnie z którym podatnicy w pewnych sytuacjach mogą stosować obniżoną stawkę odsetek za zwłokę. Będzie tak w przypadku złożenia prawnie skutecznej korekty deklaracji wraz z uzasadnieniem przyczyn korekty i zapłaty w całości, w ciągu siedmiu dni od dnia złożenia poprawionej deklaracji, zaległości podatkowej. Obniżona stawka odsetek to 75 proc. stawki podstawowej. Obecnie podstawowa stawka odsetek dla fiskusa wynosi 11 proc. Zatem stawka obniżona wynosi teraz 8,25 proc.

Przepisy przewidują też sytuacje, w których zastosowanie niższych odsetek dla fiskusa nie będzie możliwe. Obniżonych odsetek nie stosuje się bowiem do korekty deklaracji:

1) złożonej po doręczeniu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej, a w przypadkach, gdy nie stosuje się zawiadomienia - po zakończeniu kontroli podatkowej;

2) dokonanej w wyniku czynności sprawdzających.

Warto wiedzieć, że odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego. Jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Co więcej, odsetki za zwłokę nalicza podatnik, płatnik, inkasent, następca prawny lub osoba trzecia odpowiadająca za zaległości podatkowe.

Wątpliwości interpretacyjne

Po wejściu w życie nowych regulacji o obniżonych odsetkach pojawiło się sporo wątpliwości, do których długów wobec fiskusa można je stosować, czy do tych powstałych tylko po 1 stycznia 2009 r., czy również do tych sprzed tej daty.

Minister finansów opublikował więc ogólną interpretację podatkową, wyjaśniając wszystkie wątpliwości. Zgodnie z pismem z 12 lutego 2009 r. (nr PK4/8012/18 /LJO/09/58) w przypadku złożenia prawnie skutecznej korekty deklaracji wraz z uzasadnieniem przyczyn korekty i zapłaty w całości, w ciągu siedmiu dni od dnia złożenia korekty, zaległości podatkowej, stosuje się obniżoną stawkę odsetek za zwłokę w wysokości 75 proc. stawki normalnej. Artykuł 56 par. 1b Ordynacji podatkowej zawiera też wyłączenie stosowania obniżonej stawki odsetek za zwłokę w odniesieniu do korekt składanych w związku z kontrolą podatkową lub czynnościami sprawdzającymi, mimo że te korekty są prawnie skuteczne.

Graniczna data

Zgodnie z wytycznymi MF art. 56 par. 1a Ordynacji podatkowej obowiązuje od 1 stycznia 2009 r. i nie nadano mu mocy wstecznej. Nowe uregulowania mają więc zastosowanie do korekt deklaracji złożonych po 1 stycznia 2009 r. i nie obejmują korekt deklaracji złożonych przed tym dniem.

Obniżona stawka odsetek za zwłokę ma zastosowanie do naliczania odsetek za zwłokę za okres od 1 stycznia 2009 r., co wynika z treści obwieszczenia ministra finansów z 6 stycznia 2008 r. w sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz obniżonej stawki za zwłokę od zaległości podatkowych (MP nr 2, poz. 11). Omawiana stawka ma zastosowanie do kwoty zaległości podatkowej powstałej zarówno przed, jak i po 1 stycznia 2009 r. Niższe odsetki dla fiskusa nie mają jednak zastosowania do całej kwoty zaległości podatkowej, lecz do ujawnionej w wyniku skorygowania deklaracji.

W konsekwencji, jeżeli skorygowana deklaracja dotyczy zaległości podatkowej powstałej przed 1 stycznia 2009 r., to od 1 stycznia 2009 r. odsetki za zwłokę powinny być naliczane według obniżonej stawki odsetek za zwłokę, zaś do 31 grudnia 2008 r. według podstawowej stawki odsetek za zwłokę.

Ważna zapłata

Poza okresem powstania zaległości podatkowej i składaniem korekty dla stosowania obniżonych odsetek kluczowe znaczenie ma także zapłata długu. Niezapłacenie zaległości podatkowej w ciągu siedmiu dni od dnia złożenia korekty wyklucza zastosowanie obniżonej stawki odsetek za zwłokę. Tak samo będzie przy niepełnej wpłacie zaległości podatkowej, gdyż warunek zapłaty całości zaległości podatkowej nie zostanie spełniony. Obniżona stawka odsetek za zwłokę będzie miała również zastosowanie do zaległości podatkowej, ujawnionej w ponownej korekcie deklaracji podatkowej. Zastosowanie tej stawki uwarunkowane będzie zapłatą całości zaległości podatkowej w ciągu siedmiu dni od dnia złożenia korekty.

Naliczanie odsetek

Odsetki za zwłokę powinny być naliczane na analogicznych zasadach jak w przypadku zaległości podatkowej istniejącej w okresach, w których obowiązywały różne stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. W przypadku zaległości podatkowej istniejącej w okresach, w których obowiązywały różne stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, odsetki są naliczane odrębnie za każdy z tych okresów. Zaokrągleniu podlega suma odsetek za poszczególne okresy. Podobne zasady w zakresie naliczania odsetek za zwłokę dotyczą obniżonej stawki odsetek za zwłokę.