Organ ma obowiązek określić moment upadłości spółki

Członkowie zarządu, a także byli członkowie zarządu, ponoszą odpowiedzialność za zaległości podatkowe. Zgodnie z art. 107 par. 1 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn.zm.) za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem również osoby trzecie, solidarnie z podatnikiem. Do osób trzecich zaliczani są członkowie zarządu i byli członkowie zarządu.

Warunki odpowiedzialności członków zarządu określa art. 116 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z nim za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli:

wegzekucja przeciwko spółce okaże się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że

1) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości lub

2) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też

wnie wskaże on mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

I choć art. 116 par. 2 doprecyzowuje, że członek zarządu lub były członek zarządu odpowiada jedynie za zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez niego tej funkcji, to niestety nadal w kwestii tej toczy się wiele postępowań.

Przesłanki odpowiedzialności uporządkował w jednym z najnowszych wyroków Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (I SA/Łd 826/11). I tak zdaniem składu orzekającego podstawowym obowiązkiem członka zarządu, który pozwala uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jest zgłoszenie w odpowiednim momencie upadłości. Nie poniesie on odpowiedzialności również w sytuacji, gdy dowiedzie, że nie ponosił winy za niezgłoszenie upadłości w terminie. Sąd wskazał również, że członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie wypełnił w terminie lub też ponosi winę za jego niewypełnienie.

Sąd nie miał wątpliwości, że skarżąca spółka miała zaległości w VAT, które powstały, gdy funkcję członka zarządu pełnił skarżący. Jednak zdaniem sądu w tej sytuacji kluczowym zadaniem było określenie dokładnego momentu, kiedy spółka stała się niewypłacalna. Nie wystarczy bowiem stwierdzić, że sytuacja finansowa jednostki nie była dobra czy też, że była naganna lub niezadowalająca. Konieczne jest wskazanie, w którym momencie spółka stała się niewypłacalna, w tym znaczeniu, o jakim mowa w powołanych wyżej przepisach, a mianowicie określenie, kiedy zaprzestała regulowania swoich zobowiązań, ewentualnie kiedy wysokość zobowiązań przekroczyła wartość jej majątku.

W zaskarżonej decyzji organ podatkowy nie ustalił precyzyjnie tej daty. Skupił się jedynie na badaniu wskaźników płynności finansowej spółki na przestrzeni lat 2002 - 2007. Nie określił, kiedy dokładnie członkowie zarządu mieli obowiązek zawnioskować o ogłoszenie upadłości. Sąd uznał więc, że organ nie mógł pociągnąć członka zarządu do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

● powstanie zobowiązania w czasie pełnienia funkcji członka zarządu spółki,

● bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki w całości lub części,

● niewykazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo wykazanie braku winy (jakiejkolwiek) w niepodjęciu działań w tym kierunku,

● niewskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki.

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl

Art. 107 par. 1, art. 116 ustawy z 29 sierpnia 2005 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).