Dokumenty musi uzupełnić podatnik

Organ podatkowy nie może ukarać spółki karą porządkową, jeśli spółka nie uzupełni dokumentów, o które prosi organ. Sankcją jest wydanie orzeczenia bez uwzględnienia tych dokumentów.

Spółka, która ustanowi pełnomocnika, nie powinna ignorować żądań organu podatkowego. Może się bowiem okazać, że w przypadku niezastosowania się do poleceń organu spotka ją sankcja. Sprawę taką rozstrzygnął ostatnio WSA w Gdańsku (I SA/Gd 712/11). Orzekł on, że organy podatkowe mogą również żądać niezbędnych dokumentów od strony postępowania (spółki lub osoby fizycznej) bez względu na to, że strona ustanowiła pełnomocnika.

W sprawie rozstrzygniętej przez sąd organ podatkowy wezwał spółkę do przedłożenia dokumentów związanych z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą oraz wyjaśnienia wielu spraw z nią związanych. Spółka nie zareagowała jednak na te wezwania, bo uznała, że organ powinien kontaktować się z pełnomocnikiem. Organ z kolei uznał, że spółka odmówiła złożenia pisemnych wyjaśnień i nałożył na nią karę porządkową i w efekcie sprawa trafiła na wokandę.

Zdaniem WSA, organ podatkowy mógł skierować wezwanie nie do pełnomocnika, ale bezpośrednio do spółki, ze względu na charakter żądanych dowodów i wyjaśnień.

Sąd podkreślił też, że obowiązek ustalenia prawidłowego stanu faktycznego spoczywa na organie podatkowym. Ma on inicjatywę w przeprowadzeniu dowodów. W sytuacji gdy określone dowody ma podatnik, organ może ich żądać. Jeśli ten nie udostępni ich, organ nie powinien jednak karać strony karą porządkową, ale wydać orzeczenie bez uwzględnienia dowodów, których nie chciała udostępnić strona postępowania.

Sąd przypomniał, że art. 262 Ordynacji podatkowej, który przewiduje możliwość nałożenia kary porządkowej do wysokości 2600 zł, można stosować pod warunkiem, że z całokształtu sprawy wynika, że taka kara byłaby adekwatna, uzasadniona i sprawiedliwa. Przed jej nałożeniem organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i ocenić m.in., w jakim stopniu strona była winna nieprzedłożeniu dokumentu, którego żądał organ.

Organ podatkowy nie powinien karać spółki za niedostarczenie wymaganych dokumentów

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl

Art. 262 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).