Wydany przez sąd wyrok nie daje ochrony podatnikowi

Tylko indywidualna interpretacja podatkowa daje podatnikowi ochronę przewidzianą w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.). Sąd administracyjny, który kontroluje prawidłowość wydanej interpretacji, nie może wydać orzeczenia na podstawie innego stanu faktycznego niż przedstawiony w tej interpretacji.

We wniosku o interpretację spółka akcyjna, która jest notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych, przedstawiła, że jej akcjonariuszami są osoby prawne i fizyczne.

Spółka planuje podwyższenie kapitału zakładowego poprzez przekazanie kwot zgromadzonych na jej kapitałach rezerwowych i zapasowych na kapitał zakładowy. W związku z tymi zdarzeniami akcjonariusze w dniu dokonania wpisu podwyższenia kapitału zakładowego do Krajowego Rejestru Sądowego otrzymają przychód podlegający opodatkowaniu. Pełnomocnicy spółki wyjaśnili, że teoretycznie płatnikiem podatku dochodowego z tytułu podwyższenia kapitału zakładowego powinna być spółka. Jednak przedsiębiorstwo nie będzie znać składu osobowego akcjonariuszy w dniu powstania obowiązku podatkowego. Wynika to z tego, że akcje przysługujące poszczególnym osobom fizycznym zapisane są na rachunkach prowadzonych przez różne biura maklerskie na terenie kraju (ok. 60 biur maklerskich).

W związku z tym spółka spytała, czy jeśli nie ma możliwości uzyskania danych o osobach fizycznych (podatnikach) będących w dniu powstania obowiązku podatkowego akcjonariuszami, spółka będzie zwolniona z obowiązków płatnika, o których mowa w art. 41 ust. 1 i 5 oraz art. 42 ust. 1, 1a i 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o PIT (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.).

Minister finansów odpowiedział, że spółka musi wypełnić funkcję płatnika. Wyjaśnił, że firma powinna pobrać 19-proc. zryczałtowany podatek dochodowy, a następnie przekazać go do właściwego urzędu skarbowego - w przypadku podatników posiadających nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce oraz podatników posiadających ograniczony obowiązek podatkowy, jeśli nie przedłożą płatnikowi aktualnego certyfikatu rezydencji podatkowej. Z kolei w sytuacji przedstawienia przez zagraniczną osobę fizyczną aktualnego certyfikatu rezydencji spółka powinna się zastosować do zapisów wynikających z odpowiedniej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Podkreślił, że ewentualne problemy spółki z wyegzekwowaniem danych akcjonariuszy nie są argumentem przemawiającym za uzasadnieniem braku opodatkowania i wywiązania się z obowiązków płatnika.

Sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uznał, że stanowisko ministra jest słuszne. Stwierdził, że w regulaminie Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych wpisano wiele obowiązków ewidencyjnych oraz procedur dotyczących wymiany danych między podmiotami uczestniczącymi w rynku kapitałowym. Z tych regulacji, w ocenie WSA, wynika, że KDPW powinna, z aktywnym udziałem spółki, zorganizować proces realizacji zobowiązań w sposób umożliwiający wykonywanie obowiązków ciążących na podatnikach i płatnikach właściwych podatków, powstających w związku z realizacją tych zobowiązań. Spółka złożyła kasację do NSA. Ten uchylił rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.

W ocenie NSA sąd wojewódzki dokonał błędnej wykładni przepisów ordynacji. Z art. 14b tej ustawy wynika, że wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Według NSA sąd pierwszej instancji ocenił interpretację na podstawie zmienionego stanu faktycznego, dlatego jego wyrok jest nieprawidłowy. W praktyce sąd wojewódzki zastąpił organ interpretacyjny. Jednak wyrok sądu nie daje podatnikowi gwarancji ochronnej przewidzianej w instytucji indywidualnej interpretacji podatkowej. Dlatego sąd musi zawsze oceniać prawidłowość wydanej interpretacji na podstawie stanu faktycznego przyjętego przez organ interpretacyjny.

z 11 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 438/12

Oprac. Przemysław Molik