JPK: banki bronią tajemnicy bankowej

Wszystko przez to, że brak jest pisemnego wyjaśnienia, komu i w jaki sposób powinny przesyłać dane z wyciągów bankowych przedsiębiorców. Od największych firm urzędnicy będą mogli żądać takich informacji już za niespełna miesiąc (przepisy wejdą w życie w lipcu). Dla pozostałych podmiotów obowiązek ten stanie się rzeczywistością za dwa lata. Przy wprowadzaniu reformy rykoszetem oberwać mogą jednak instytucje finansowe.

Chroni tajemnica

Dziś, jeśli fiskus chce pozyskać dane z wyciągów bankowych, powinien dochować odpowiednich procedur. Zgodnie z art. 182 ordynacji podatkowej urzędnicy mogą zażądać takich informacji, jeśli inne dowody zgromadzone w trakcie postępowania będą niewystarczające. Na pisemne żądanie naczelnika urzędu skarbowego bądź celnego urzędnicy otrzymają m.in. informacje o posiadanych przez podatnika rachunkach bankowych lub oszczędnościowych, ich liczbie i znajdujących się na nich saldach.

Sposób pozyskiwania takich danych regulują także inne przepisy. Zgodnie z art. 33a ustawy o kontroli skarbowej, jeśli w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego podatnik nie przekaże informacji o rachunkach bankowych, generalny inspektor kontroli skarbowej bądź dyrektor UKS może zażądać ich od instytucji finansowej. Takie pismo musi jednak odpowiednio umotywować.

- Obecne reguły są dość jasne, nie mamy jednak pewności, czy nie odejdą do lamusa, kiedy w życie wejdą przepisy o JPK - komentuje Mariusz Zygierewicz, dyrektor zespołu ekonomiczno-regulacyjnego w Związku Banków Polskich. Dodaje, że ZBP wystosował w tej sprawie już dwa pisma do Ministerstwa Finansów, ale ciągle nie doczekał się pisemnej odpowiedzi.

- Obawiamy się, że w związku z tym instytucje finansowe, które będą chciały się stosować do dotychczasowych procedur, mogą się narazić na zarzut łamania prawa - przyznaje ekspert ZBP.

Dużo pytań

Obawy zgłasza także Przemysław Grzanka, ekspert w dziale doradztwa prawnopodatkowego PwC. Przypomina, że w ramach struktury "wyciągi bankowe" przesyłanej w formacie JPK fis- kus powinien otrzymać dokładne odwzorowanie operacji i sald na rachunkach wykorzystywanych przez podatników. Taka struktura zawiera informacje o numerze IBAN rachunku, kwotach, datach, opisach transakcji i nazwach podmiotów będących stronami transakcji. - Dziś podobne informacje chronione są tajemnicą bankową, a dostęp do nich ściśle reglamentują przepisy ustawowe - podkreśla Przemysław Grzanka.

Wszystko po to, aby chronić podatnika przed nieuprawnionym dostępem do poufnych danych. Przedsiębiorca nie musi też udostępniać ich sam, może upoważnić fiskusa do wystąpienia o informacje bezpośrednio do banków. Tymczasem przepisy o JPK wymagają, aby dane o wyciągach bankowych przesyłał sam przedsiębiorca. Powstaje pytanie, czy urzędnicy będą mieć prawo pozyskania tych danych i w jakim trybie - zauważa Przemysław Grzanka.

Gdzie przechowywać

To nie koniec wyzwań, które będą czekać banki - wskazuje ekspert PwC. Kolejną wątpliwością może być zakres ochrony informacji o wyciągach bankowych przed nieuprawnionym dostępem. - Obecnie takie dane należy przechowywać w pomieszczeniu zabezpieczonym zgodnie z przepisami o ochronie informacji niejawnych - przypomina Przemysław Grzanka.

Chodzi np. o szafy pancerne będące w dyspozycji fiskusa. Jednocześnie dostęp do akt sprawy zawierających informacje o wyciągach bankowych jest ograniczony odrębnymi przepisami. - Powstaje pytanie, jak to będzie wyglądało po wejściu w życie przepisów o JPK - zastanawia się ekspert.

Uszanujemy procedury

Obawy rozwiewa Przemysław Krawczyk, zastępca departamentu kontroli skarbowej w Ministerstwie Finansów.

- Urzędnicy podatkowi będą w pełni respektować ograniczenia, które nakładają na nas przepisy ustawy o kontroli skarbowej i ordynacji podatkowej - mówi Krawczyk. - W praktyce chcemy więc postępować jak dotychczas, a naszą intencją w żaden sposób nie będzie naruszanie tajemnicy bankowej - zapewnia.

Dodaje też, że przygotowanie do wdrożenia struktur JPK nie powinno sprawić bankom szczególnych utrudnień, a przynajmniej większych niż innym przedsiębiorcom.

- Samo techniczne przygotowanie się do nowych obowiązków nie będzie dla nas największym problemem - przyznaje Mariusz Zygierewicz ze ZBP. - Ważniejsze dla nas jest, aby zapewnienia MF przełożyły się na oficjalne stanowisko resortu, które rozwieje dzisiejsze wątpliwości banków. ©?

@RY1@i02/2016/107/i02.2016.107.18300010b.802.jpg@RY2@

Co trzeba przesyłać w formacie JPK

Mariusz Szulc

mariusz.szulc@infor.pl