Jak skutecznie złożyć w urzędzie preferencyjne zeznanie podatkowe

Małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiągniętych przez siebie dochodów. Od tej zasady ustawodawca przewidział jednak wyjątek. Małżonkowie podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, między którymi istnieje przez cały rok podatkowy wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, mogą być na wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot ulg. W tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany.

Wspólne opodatkowanie nie ma zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków mają zastosowanie przepisy o liniowym PIT lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Preferencyjny sposób opodatkowania małżonków nie ma zastosowania do podatników, którzy wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym złożą po terminie, czyli po 30 kwietnia następnego roku podatkowego po roku, za który składane jest zeznanie. Podatnicy są zobowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym, w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.

Zatem możliwość skorzystania z uprzywilejowanej formy opodatkowania dochodów małżonków została z woli ustawodawcy w sposób wyraźny uzależniona od spełnienia ściśle określonych warunków. I tak, m.in., wniosek o zastosowanie tej formy należy złożyć w określony sposób, tj. w rocznym zeznaniu podatkowym (zawierającym stosowne oświadczenie) i w określonym terminie, tj. do 30 kwietnia roku następującego po danym roku podatkowym. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewiduje możliwości złożenia tego wniosku ani w inny sposób, ani też w innym czasie. Przeciwnie, wprost uniemożliwia złożenie wniosku o preferencyjne rozliczenie po upływie terminu do złożenia zeznania. Choroba podatnika nie będzie dla urzędu skarbowego usprawiedliwieniem, które mimo spóźnienia ze złożeniem małżeńskiego PIT pozwoli rozliczyć się wspólnie.

Podstawa prawna

Art. 6, art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

W prawie podatkowym występują dwa zasadnicze rodzaje terminów: terminy prawa procesowego (tj. terminy, które regulują sytuację prawną organu podatkowego oraz stron postępowania od chwili wszczęcia postępowania do jego zakończenia) oraz terminy prawa materialnego (tj. takie, przez które należy rozumieć okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków podmiotu w ramach podatkowoprawnego stosunku materialnego). Terminy prawa procesowego podlegają przywróceniu, w przeciwieństwie do terminów prawa materialnego, które przywróceniu nie podlegają.

Termin do złożenia wniosku o zastosowanie preferencyjnej formy opodatkowania dochodów małżonków jest terminem materialnoprawnym i nie podlega przywróceniu, co z kolei oznacza, że po jego upływie podatnik traci prawo do skorzystania z tego uprawnienia.

Podstawa prawna

Art. 6, art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Możliwość skorzystania z preferencyjnego opodatkowania małżonków została uzależniona od spełnienia ściśle określonych tym przepisem warunków, a mianowicie małżonkowie powinni: oboje podlegać nieograniczonemu obowiązku podatkowemu, przez cały rok podatkowy pozostawać w związku małżeńskim, przez cały rok podatkowy posiadać wspólność majątkową małżeńską, złożyć w ustawowym terminie wniosek o zastosowanie wspólnego opodatkowania w zeznaniu podatkowym, nie prowadzić działalności gospodarczej opodatkowanej zryczałtowanym podatkiem dochodowym lub podatkiem liniowym.

Małżeństwo - obok więzi duchowej i fizycznej - spaja również więź ekonomiczna, przejawiająca się przede wszystkim w prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego. Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński. Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).

Konkubinat jest natomiast związkiem kobiety i mężczyzny, który w świetle obowiązujących przepisów prawa polskiego nie rodzi takich samych skutków jak związek małżeński. Pozostawanie w konkubinacie nie pociąga za sobą powstania wspólności majątkowej takiej jak w małżeństwie pomimo wspólnego zamieszkania i prowadzenia gospodarstwa domowego. Nieformalny charakter związku jest kryterium rozróżniającym konkubinat od małżeństwa.

W naszym przypadku zarówno związek małżeński, jak i ustawowa wspólność majątkowa zaczęły istnieć dopiero od 26 stycznia 2009 r., tj. w trakcie roku podatkowego, który w Polsce trwa od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku podatkowego - nie przysługuje podatnikom prawo skorzystania z możliwości wspólnego opodatkowania dochodów za rok 2009.

Podstawa prawna

Art. 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: wysłane za pomocą środków komunikacji elektronicznej, za poświadczeniem przedłożenia, do organu podatkowego lub do jednostki informatycznej obsługi administracji podatkowej; nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym; złożone przez żołnierza lub członka załogi statku morskiego w dowództwie jednostki wojskowej lub kapitanowi statku; złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego; złożone przez osobę aresztowaną w administracji aresztu śledczego.

W konsekwencji, jeśli małżonkowie wyślą deklarację PIT za 2009 rok pocztą do 30 kwietnia 2010 r., będą mogli skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatkowego.

Podstawa prawna

Art. 12 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl