Autopromocja
Dziennik Gazeta Prawana logo

Kto i w jaki sposób odlicza wydatki na leki

10 września 2009

Ulga podatkowa na zakup leków przysługuje tylko i wyłącznie osobom niepełnosprawnym oraz takim, które mają na utrzymaniu osobę niepełnosprawną. W ramach tej ulgi od dochodu można odliczyć wydatki poniesione za zakup leków w danym roku podatkowym. Jednak dochód pomniejszy tylko wydatek w wysokości przekraczającej 100 zł w miesiącu. Przykładowo jeśli podatnik w styczniu 2009 roku wydał na leki 150 zł, w rocznym PIT od dochodu odliczy 50 zł. Z kolei gdy w lutym 2009 r. wydał na medykamenty 90 zł, dochodu nie pomniejszy o żadną kwotę. Wysokość rocznego odliczenia trzeba obliczyć poprzez zsumowanie nadwyżki wydatków ponad 100 zł za każdy miesiąc w roku. Ważne jest również to, aby posiadać odpowiednie dokumenty, które potwierdzą wysokość poniesionych na ten cel kosztów.

Odliczenia wydatków na zakup leków podatnicy dokonują w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnicy mają prawo odliczyć od dochodu wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, poniesionych w roku podatkowym przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne.

PRZYKŁAD: ZAKUP LEKU DLA PRACOWNIKA FIRMY

Spółka planuje zakup drogiego lekarstwa w kwocie ok. 20 tys. zł dla byłego pracownika firmy, który zachorował na nowotwór. Spółka w ten sposób chce pomóc byłemu pracownikowi, który znalazł się w trudnej sytuacji. Czy istnieje możliwość zaliczenia tego wydatku do kosztów podatkowych?

Wskazany wydatek nie przekłada się na przychody spółki z prowadzonej działalności gospodarczej i nie ma związku z przychodami spółki oraz z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nie może być więc zaliczony do kosztów uzyskania przychodów.

Rodzaje wydatków na cele rehabilitacyjne uprawniające do odliczeń od dochodu przed opodatkowaniem zostały wymienione w art. 26 ust. 7a ustawy o PIT. Wśród nich znajdują się m.in. leki.

Aby w rocznym PIT uwzględnić wydatki na zakup leków trzeba wiedzieć, jak obliczyć kwotę takiego odliczenia. Ustawodawca nie określił maksymalnej kwoty, jaką można odliczyć od dochodu, ani wysokości wydatku, jaki trzeba ponieść w danym miesiącu roku, aby z odliczenia w ogóle skorzystać. Od dochodu można odliczyć wydatki na leki, jeśli kwota faktycznie wydatkowana na ten cel w danym miesiącu będzie wyższa niż 100 zł. Zatem od dochodu odlicza się różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł.

PRZYKŁAD: DOKUMENTOWANIE WYDATKÓW NA LEKI

Podatniczka poniosła wydatki na zakup leków. Leki zostały kupione w aptece na Słowacji. Apteka odmówiła, powołując się na miejscowe przepisy, wystawienia faktury. Dowodem poniesienia wydatków jest paragon i recepta. Czy podatniczka może poniesiony wydatek odliczyć od dochodu?

Nie. Brak określenia przez ustawodawcę w ustawie o PIT rodzaju dokumentu potwierdzającego poniesienie wydatku oznacza, że dokumentem tym nie musi być wyłącznie faktura. Stanowić go zatem może każdy dowód, z którego wynika, kto, za jaką kwotę i jaki lek kupił (np. rachunek), a więc dokument, który zawiera dane personalne osoby niepełnosprawnej ponoszącej wydatek na cele rehabilitacyjne.

Mimo że przepisy ustawy o PIT nie uzależniają prawa do ulgi od miejsca dokonania zakupu, to będący w posiadaniu podatniczki paragon nie spełnia wymogów dokumentu potwierdzającego poniesienie wydatku. Podatniczka nie może więc odliczyć tego wydatku od swojego dochodu.

To nie jedyne ograniczenie. Nie dość, że aby z ulgi skorzystać trzeba ponieść wydatek w odpowiedniej wysokości, to dodatkowo leki, na które wydatki są poniesione, musi przepisać do stosowania stałego bądź czasowego lekarz specjalista. W zaświadczeniu muszą być zawarte zalecenia lekarza o konieczności stałego lub czasowego stosowania leków. Co ważne, zaświadczenie musi wystawić specjalista. Nie może być to lekarz jakikolwiek, np. leków na serce nie może zalecić internista, musi to zrobić kardiolog.

Jeżeli zatem podatnik ponosi wydatki na zakup leków i lekarz specjalista stwierdza, że powinien je stosować (stale lub czasowo), to ma prawo odliczyć wydatki od swojego dochodu w rocznym zeznaniu podatkowym poniesione na ten cel w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu, a kwotą 100 zł.

Korzystając z ulgi na leki, trzeba jeszcze pamiętać, że nie każdy wydatek na lek będzie mógł być odliczony. W ramach ulgi rehabilitacyjnej uwzględnia się jedynie wydatki na te specyfiki medyczne, które mieszczą się w definicji leku. Lekarz może bowiem zlecić używanie środków, które w rozumieniu przepisów lekami nie są, np. materiały opatrunkowe. Wydatki na nie będą mogły być odliczone.

Odliczeniu od dochodu podlegają wydatki na środki medyczne, jeżeli spełniają cechy leku, tzn. mieszczą się w Urzędowym Wykazie Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Polski i lekarz specjalista stwierdził, że są one konieczne do stosowania przez okres stały lub czasowy.

W przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych brak jest definicji leku, a zatem należy posiłkować się regulacjami zawartymi w innych przepisach. Taką definicję zawierają przepisy ustawy – Prawo farmaceutyczne.

Lekiem aptecznym jest produkt leczniczy sporządzony w aptece zgodnie z recepturą farmakopealną, przeznaczony do wydania w tej aptece. Lekiem gotowym jest produkt leczniczy wprowadzony do obrotu pod określoną nazwą i w określonym opakowaniu. Z kolei lekiem recepturowym jest produkt leczniczy sporządzony w aptece na podstawie recepty lekarskiej, a w przypadku produktu leczniczego weterynaryjnego – na podstawie recepty wystawionej przez lekarza weterynarii.

PRZYKŁAD: OBLICZENIE KWOTY ULGI

Podatniczka jest osobą niepełnosprawną. Przyjmuje stale leki, pomagające jej w normalnym funkcjonowaniu. Liczba przyjmowanych leków w danym miesiącu jest różna, wszystko zależy od stanu zdrowia podatniczki. W miesiącach od stycznia do marca 2009 roku co miesiąc wydawała na leki po 160 zł. Od kwietnia do sierpnia po 180 zł. W kolejnych miesiącach 2009 roku wydatki na medykamenty nie przekroczą 80 zł. Jaką kwotę podatniczka może odliczyć od dochodu w PIT za 2009 rok?

W sumie za 2009 rok podatniczka będzie mogła odliczyć od dochodu kwotę 580 zł. W całym roku podatniczka wyda na leki 1,7 tys. zł (zakładając, że wydatki od września do grudnia wyniosą 80 zł za każdy miesiąc). Jednak nie wszystkie wydatki podatniczka będzie mogła odliczyć od dochodu. Odliczeniu podlega bowiem ta kwota, która w danym miesiącu przekracza 100 zł. Za styczeń, luty, marzec będzie to po 60 zł (160 zł – 100 zł = 60 zł). Za kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień kwota do odliczenia z każdego miesiąca to 80 zł (180 zł – 100 zł = 80 zł). Jednak za wrzesień, październik, listopad, grudzień odliczenia już nie będzie, gdyż kwota miesięcznego wydatku ma wynieść 80 zł, a więc nie przekracza ustawowego minimum 100 zł. W sumie podatniczka w zeznaniu rocznym za 2009 rok będzie mogła odliczyć 580 zł (3x60 zł + 5x80 zł).

Co więc lekiem nie będzie? Przykładowo środki higieniczne takie jak pampersy nie mieszczą się w definicji leku. Nie są one też sprzętem czy urządzeniem rehabilitacyjnym, a zatem wydatek na zakup pampersów nie będzie podlegał odliczeniu od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej.

I na koniec jedna ważna uwaga. Aby wydatki na leki w rocznym PIT uwzględnić, podatnik musi posiadać dokumenty potwierdzające ich poniesienie. Dokumentem takim jest dokument, który zawiera dane personalne osoby niepełnosprawnej ponoszącej wydatek na ten cel. Dokumentem takim jest faktura VAT. Przykładowo paragon, który nie pozwala zidentyfikować osoby, która dokonała zakupu, nie jest dokumentem, który pozwoli na odliczenie od dochodu wydatków na zakup leków.

Trzeba też pamiętać, że wydatki rehabilitacyjne podlegają odliczeniu od dochodu, jeżeli nie zostały sfinansowane (dofinansowane) ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. W przypadku gdy wydatki były częściowo sfinansowane (dofinansowane) z tych funduszy (środków), odliczeniu podlega różnica pomiędzy poniesio- nymi wydatkami a kwotą sfinansowaną (dofinansowaną) z tych funduszy (środków) lub zwróconą w jakiejkolwiek formie.

PRZYKŁAD: DOFINANSOWANIE DO LEKÓW

Podatnik jest osobą niepełnosprawną. Stale musi przyjmować lek, który zalecił lekarz specjalista. Niestety, kuracja jest droga. Jedno opakowanie medykamentu, który wystarcza na miesiąc, kosztuje 600 zł. Pracodawca dofinansowuje co miesiąc podatnikowi ten lek z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych w wysokości 50 proc. (600 zł x 50 proc. = 300 zł) jego ceny, wypłacając te pieniądze przy każdej pensji. Czy podatnik może ponoszoną przez siebie część wydatków odliczyć w zeznaniu podatkowym?

Tak. Mimo dofinansowania od pracodawcy, podatnik może w rozliczeniu rocznym skorzystać z ulgi na zakup leków w wysokości przekraczającej kwotę 100 zł (600 zł – 300 zł = 300 zł). W związku z tym podatnik będzie mógł odliczyć od dochodu za każdy miesiąc po 200 zł (300 zł – 100 zł), co da łącznie 2400 zł.

Dodatkowo wydatki rehabilitacyjne podlegają odliczeniu od dochodu, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub nie zostały odliczone od przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym lub od dochodu na podstawie ustawy o podatku tonażowym albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie.

SŁOWNIK

– należy przez to rozumieć odpowiednio osoby, w stosunku do których, na podstawie odrębnych przepisów, orzeczono:

a) całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji albo

b) znaczny stopień niepełnosprawności,

– należy przez to rozumieć odpowiednio osoby, w stosunku do których, na podstawie odrębnych przepisów, orzeczono:

a) całkowitą niezdolność do pracy albo

b) umiarkowany stopień niepełnosprawności.

Podstawa prawna

● Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Pozostało 91% treści
Wybierz pakiet i czytaj bez ograniczeń.

Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie i podatkach.
Czytaj raporty, analizy i wyjaśnienia ekspertów.
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.