Zwroty z ZUS podlegają PIT

Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z 28 marca 2008 r. wprowadziła możliwość zwrotu przez ZUS składek nienależnie opłaconych w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 7 maja 2003 r. w przypadku braku płatnika lub jego następcy prawnego. Pojawia się tu pytanie, jak taki zwrot wpłynie na rozliczenia podatkowe.

Joanna Fiema, ekspert z Accreo Taxand, odpowiada, że podatkowe traktowanie kwoty zwróconych składek budzi pewne kontrowersje. Kwota zwrotu stanowi dla podatnika przysporzenie majątkowe. Jednak kontrowersje budzi zakwalifikowanie takiego przysporzenia do określonego źródła przychodu. Istnieją argumenty przemawiające za traktowaniem takiego przychodu jako pochodzącego z takiego źródła, z jakiego pochodziło wynagrodzenie, od którego nienależnie potrącono składki.

– Przykładowo, w sytuacji potrącenia składki od wynagrodzenia za pracę zwrot składek należałoby potraktować jako przychód ze stosunku pracy – tłumaczy Joanna Fiema.

Dodaje, że możliwa jest jednak inna interpretacja, zgodnie z którą kwotę zwróconych składek należałoby potraktować jako przychód z innych źródeł (opodatkowany według skali podatkowej) niezależnie od rodzaju wynagrodzenia, od którego uprzednio potrącono składki.

Jednocześnie należy zauważyć, że od 1 stycznia 2009 r. weszła w życie zmiana art. 45 ust. 3a pkt 1 ustawy o PIT, wskazująca, jak należy wykazać kwoty zwróconych składek na ubezpieczenia społeczne w zeznaniu podatkowym.

– Regulacja ta wprowadziła obowiązek doliczenia zwrotu uprzednio zapłaconych i odliczonych składek na ubezpieczenie społeczne do dochodu w zeznaniu składanym za rok podatkowy, w którym zwrot nastąpił – tłumaczy nasza rozmówczyni z Accreo Taxand.

Jej zdaniem omawiana regulacja nie rozstrzyga wątpliwości co do sposobu zakwalifikowania zwrotu składek do odpowiedniego źródła przychodów. Co więcej, można się również spotkać ze stanowiskiem organów podatkowych, zgodnie z którym omawiany przepis nie znajduje zastosowania w sytuacji, w której składki nie zostały zapłacone bezpośrednio przez podatnika, a jedynie potrącone przez płatnika.

W konsekwencji podatnicy mogą mieć trudności z rozliczeniem otrzymanego zwrotu – podsumowuje Joanna Fiema.