Jak rozlicza się przedsiębiorca opodatkowany w formie karty podatkowej

Karta podatkowa to jedna z uproszczonych form opodatkowania osób fizycznych podatkiem dochodowym. Jej uproszczenie polega na tym, że podatnicy prowadzący działalność opodatkowaną w formie karty podatkowej są zwolnieni od obowiązku prowadzenia ksiąg, składania zeznań podatkowych, deklaracji o wysokości uzyskanego dochodu oraz wpłacania zaliczek na podatek dochodowy. Muszą jednak wydawać na żądanie klienta rachunki i faktury, o których mowa w odrębnych przepisach, stwierdzające sprzedaż wyrobu, towaru lub wykonanie usługi, oraz przechowywać w kolejności numerów kopie tych rachunków i faktur w okresie pięciu lat podatkowych, licząc od końca roku, w którym wystawiono rachunek lub fakturę.

Równocześnie przepisy ustawy o podatkach zryczałtowanych (Dz.U. z 1998 r. nr 144, poz. 930 z późn. zm.) stanowią, że po upływie roku podatkowego podatnik opodatkowany kartą podatkową musi złożyć we właściwym urzędzie skarbowym roczną deklarację według ustalonego wzoru (PIT-16A) o wysokości składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach. W rezultacie od stycznia 2000 r. podatnicy karty podatkowej zmuszeni są składać swoje deklaracje (jeśli nie korzystali wcześniej z innych form opodatkowania). Związane jest to z przyznaniem tym podatnikom prawa do odliczenia od podatku płaconego w formie karty podatkowej zapłaconych w roku podatkowym składek na powszechne ubezpieczenie społeczne.

Obowiązek złożenia deklaracji

Obowiązek złożenia deklaracji o wysokości składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach roku podatkowego (PIT-16A), wynika bezpośrednio z brzmienia art. 31 ust. 4 ustawy o podatkach zryczałtowanych.

Przepis ten nakazuje, aby informacja taka (roczna deklaracja o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach roku podatkowego) została złożona według ustalonego wzoru we właściwym urzędzie skarbowym po upływie roku podatkowego do 31 stycznia. A zatem deklaracja o wysokości składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach roku podatkowego, powinna być złożona według ustalonego wzoru we właściwym urzędzie skarbowym po upływie roku podatkowego do 31 stycznia roku następnego. Dla składek opłaconych w roku 2009 byłby to zatem 31 stycznia 2010 r. Jednak w 2010 roku termin ten jest przesunięty na 1 lutego.

Formularz nie musi być oryginalny

Należy zauważyć, że podobnie jak w przypadku innych deklaracji podatkowych, również w przypadku deklaracji PIT-16A zastrzeżenie, że informację należy złożyć "według ustalonego wzoru", oznacza, że deklaracja PIT-16A powinna zawierać dokładnie te same i takie same pozycje oraz mieć identyczny układ, jak określony w przepisach odpowiedniego rozporządzenia ministra finansów. Nie oznacza to jednak obowiązku składania informacji wyłącznie na oryginalnym druku pobranym w urzędzie skarbowym. Można w tym celu posłużyć się zarówno kserokopią formularza, jak i wydrukiem z programu komputerowego umożliwiającego elektroniczne wypełnienie takiej deklaracji.

Deklarację można także złożyć na kserokopii druku PIT-16A wykonanej z Dziennika Ustaw. Jeżeli składana informacja odpowiada opublikowanemu tam wzorowi, urząd skarbowy nie ma prawa zakwestionować jej ważności. Najprościej jednak druk taki będzie ściągnąć z internetu ze stron Ministerstwa Finansów: (http://www.mf.gov. pl/ files /podatki/formularze podatkowe/pit 2008/pit 16a -2008.pdf).

Można też skorzystać z przygotowanego przez Ministerstwo Finansów druku interaktywnego. Umożliwia on wypełnienie formularza bezpośrednio w przeglądarce internetowej. Nie dokonuje on co prawda żadnych własnych przeliczeń, ale w przypadku PIT-16A nie jest to potrzebne. Trzeba tylko pamiętać, że po wypełnieniu formularza trzeba go wydrukować, bo inaczej nam się nie zachowa i po ponownym otwarciu przeglądarki jego wypisywanie trzeba będzie zacząć od nowa. W tym roku poza wydrukowaniem formularza można go także zapisać lokalnie na dysku. Pod warunkiem jednak, że w komputerze mamy zainstalowany program umożliwiający wydruk pliku do formatu pdf. Druk interaktywny dostępny jest pod adresem: http: //www.mf.gov.pl/ files /podatki/formularze podatkowe/pit 2008/pit 16ai-2008. pdf

Ostatnia możliwość to złożenie formularza PIT-16A w formie e-deklaracji. Potrzebny nam jednak do tego będzie bezpieczny podpis elektroniczny (tzw. kwalifikowany), kosztujący nieco ponad 200 zł, specjalna aplikacja pobrana ze stron resortu finansów oraz sam formularz. Wcześniej zamiar składania deklaracji w tej formie musi być też zgłoszony. Szczegółowa procedura, program i formularz dostępne są pod adresem http://www.e-deklaracje.gov.pl

Wysokość składki zdrowotnej

Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosiła w 2009 roku 9 proc. podstawy jej wymiaru. Musimy jednak pamiętać, że ustawodawca w przepisie art. 31 ust. 2 ustawy o podatkach zryczałtowanych zastrzegł, że kwota składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, o którą pomniejsza się kartę podatkową, nie może przekroczyć 7,75 proc. podstawy wymiaru tej składki.

Przepisy dotyczące karty podatkowej przewidują, że podatek dochodowy w formie karty podatkowej, wynikający z decyzji, podatnik obniża o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne opłaconej w roku podatkowym, zgodnie z przepisami o ubezpieczeniu zdrowotnym. Składki opłacane są za każdy miesiąc w miesiącu kolejnym (a zatem np. za lipiec w sierpniu), w deklaracji PIT-16A za rok 2009 należy wykazać składki należne za okres od grudnia 2008 r. do listopada 2009 r. Składka z grudnia 2008 r. płacona była już w 2009 roku, w styczniu. Z kolei składka za grudzień 2009 r. zostanie zapłacona dopiero w styczniu 2010 r. Trzeba też pamiętać, że odliczeniu podlegają tylko te składki, które zostały faktycznie zapłacone. Jeżeli składka za któryś miesiąc faktycznie nie została zapłacona, nie można odliczyć jej od karty podatkowej. Nie powinno się jej zatem wykazywać w deklaracji PIT-16A.

Warto też zauważyć, że od kwietnia 2009 r. składka zdrowotna ustalana jest raz na cały rok (wcześniej zmieniała się co kwartał), a także, że od 2009 roku możliwe jest - po spełnieniu pewnych warunków - odliczenia składki zapłaconej w roku podatkowym ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne podatnika lub osób z nim współpracujących, zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego obowiązującymi w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej.

Termin złożenia PIT-16A

Podatnicy karty podatkowej powinni złożyć deklarację o wysokości składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach roku podatkowego (PIT-16A), we właściwym urzędzie skarbowym po upływie roku podatkowego do 31 stycznia roku następnego. Dla składek opłaconych w roku 2009 byłby to zatem 31 stycznia 2010 r. Jednak w 2010 roku termin ten jest przesunięty na 1 lutego. Jak bowiem wynika z art. 12 par. 5 Ordynacji podatkowej, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. W 2010 roku 31 stycznia to niedziela, a zatem dzień wolny od pracy. Dlatego ostatnim dniem na złożenie deklaracji PIT-16A za rok 2009 będzie pierwszy dzień roboczy po tym dniu wolnym, czyli poniedziałek 1 lutego 2010 r.

@RY1@i02/2009/248/i02.2009.248.086.0009.001.jpg@RY2@

Składki na ubezpieczenie zdrowotne za poszczególne miesiące (w PLN)

@RY1@i02/2009/248/i02.2009.248.086.0009.002.jpg@RY2@

Przykład wypełnienia formularza

W przykładzie wypełnienia formularza przyjęliśmy, że podatnik nie zapłacił składki w marcu (należnej za luty). A jeżeli składka za któryś miesiąc faktycznie nie została zapłacona, nie można odliczyć jej od karty podatkowej. Nie powinno się jej zatem wykazywać w deklaracji PIT-16A (dlatego w formularzu w lutym wpisano zera).

Krystyna Górczak

dgp@infor.pl