Jakie dochody trzeba wykazać w rocznym PIT

Osiągnięcie przez podatnika w roku podatkowym jakichkolwiek dochodów zobowiązuje go do ich rozliczenia przed organem podatkowym. Od źródła pochodzenia zarobionych pieniędzy będzie zależał rodzaj formularza, jaki trzeba będzie wypełnić i złożyć w urzędzie skarbowym. Warto więc przygotowania do rocznego rozliczenia podatkowego rozpocząć od zakwalifikowania uzyskanych w roku podatkowym dochodów do odpowiedniego źródła.

Co więcej, czasem złożenie jednego zeznania nie będzie wystarczające. Jeśli bowiem podatnik w roku podatkowym osiągnął np. dochody z prowadzonej firmy opodatkowanej liniowym PIT i zarobił na sprzedaży papierów wartościowych, do urzędu skarbowego będzie musiał złożyć dwie deklaracje: PIT-36L i PIT-38.

Przykład 1

Zeznanie zerowe

W 2009 roku podatnik zarobił w czasie wakacji 2 tys. zł. To jego jedyny zarobek. Czy w związku z tym będzie musiał złożyć zeznanie podatkowe do 30 kwietnia 2010 r.?

Jeśli okaże się, że roczne dochody podatnika nie przekroczą kwoty wolnej od podatku, która w 2009 roku wynosi 3091 zł, podatnik będzie musiał złożyć roczne zeznanie podatkowe. Oczywiście podatek w takim zeznaniu wyniesie 0 zł, a odprowadzone od takiego dochodu zaliczki na PIT zostaną podatnikowi zwrócone, jako nadpłata podatku.

Źródła przychodów

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłami przychodów są: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta; działalność wykonywana osobiście; pozarolnicza działalność gospodarcza; działy specjalne produkcji rolnej; nieruchomości lub ich części; najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą; kapitały pieniężne i prawa majątkowe; zbycie nieruchomości i praw majątkowych związanych z nieruchomościami; inne źródła.

Przychody uzyskane z każdego z tych źródeł podlegają opodatkowaniu i wykazaniu w zeznaniu podatkowym. Warto o tym pamiętać, bo gdy urząd skarbowy wykaże, że podatnik zataił uzyskane w roku podatkowym przychody, będzie mógł nałożyć na podatnika 75-proc. podatek oraz sankcje wynikające z kodeksu karnego skarbowego.

Przykład 2

Sankcje karne skarbowe

Podatnik nie złożył rocznego zeznania PIT za 2008 rok (składanym do 30 kwietnia 2009 r.), bo nie wiedział, że ma taki obowiązek. Czy fiskus może ukarać go sankcją karną?

Tak. Zgodnie z przepisami kodeksu karnego skarbowego podatnik, który mimo ujawnienia przedmiotu lub podstawy opodatkowania nie składa w terminie organowi podatkowemu lub płatnikowi deklaracji lub oświadczenia podlega karze za wykroczenie skarbowe. Wysokość tej kary wynosi obecnie od 127,60 zł do 25 520 zł.

W opisanym przypadku podatnik powinien jak najszybciej złożyć zeznanie podatkowe wraz z tzw. czynnym żalem, czyli wyjaśnieniem, dlaczego zeznania nie złożył i obietnicą, że taka sytuacja już się nie powtórzy. Czynny żal uchroni podatnika przed sankcjami karnymi skarbowymi.

Rodzaj formularza

Gdy podatnik ustali ro- dzaj osiągniętych dochodów w roku podatkowym, może przejść do sprawdzenia, jaki rodzaj formularza PIT będzie trzeba wypełnić. W rozliczeniu PIT za 2009 rok do wyboru będzie pięć zeznań PIT: PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38 i PIT-40 (składany przez płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych).

Trzeba jeszcze pamiętać, że od rozliczenia za 2009 rok podatnicy będą mieli do wyboru jeszcze jeden formularz - PIT-39. W tym zeznaniu trzeba będzie wykazywać dochody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych związanych z nieruchomościami. To zeznanie po raz pierwszy będzie składane do 30 kwietnia 2010 r.

Obowiązki płatnika

Aby móc wypełnić roczne zeznanie podatkowe, trzeba będzie poczekać na informację PIT-11, która zawiera informacje o wysokości uzyskanych przychodów, pobranych zaliczkach na podatek, składkach na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w danym roku podatkowym. Informację taką wystawiają płatnicy, którymi są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej będące zakładami pracy, a także rolnicze spółdzielnie produkcyjne oraz inne spółdzielnie zajmujące się produkcją rolną, jak również podmioty wymienione w art. 35 ust. 1 ustawy o PIT.

Terminem, do którego płatnik powinien wystawić oraz przekazać PIT-11 podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu. jest koniec lutego roku następującego po roku podatkowym, którego rozliczenie dotyczy. Zatem PIT-11 za 2009 rok będzie musiał być wystawiony do końca lutego 2010 r.

Przy czym w 2010 roku ostatni dzień lutego - 28 - wypada w niedzielę, w związku z tym płatnicy na wystawienie PIT-11 będą mieli czas do 1 marca 2010 r.

Nie wszyscy płatnicy z przekazaniem PIT-11 czekają do końca lutego. Konsekwencją wcześniejszego otrzymania przez podatnika PIT-11 jest możliwość rozliczenia podatku bezpośrednio po otrzymaniu tego dokumentu. Będzie to korzystne dla podatników, którzy zadeklarują w składanym zeznaniu podatkowym nadpłatę podatku. Im szybciej złożą roczny PIT, tym szybciej otrzymają zwrot nadpłaty. Urząd skarbowy na taki zwrot ma trzy miesiące od momentu otrzymania deklaracji podatnika.

Przykład 3

Rozliczenie przez płatnika

Podatniczka chciałaby w rozliczeniu za 2009 rok skorzystać z pomocy pracodawcy i złożyć deklarację za jego pośrednictwem. Czy będzie mieć taką możliwość?

Tak. Podatnicy, którzy w danym roku byli zatrudnieni na umowę o pracę, otrzymywali emerytury lub renty z zagranicy za pośrednictwem płatnika, byli tymczasowo aresztowani lub skazani, otrzymywali świadczenia integracyjne lub stypendia, byli członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz innych spółdzielni zajmujących się produkcją rolną, mogą skorzystać z możliwości rozliczenia dochodów rocznych za pośrednictwem płatnika. W tym celu przed 10 stycznia roku następującego po roku, którego rozliczenie dotyczy, należy płatnikowi przedstawić oświadczenie na formularzu PIT-12 dla celów dokonania rocznego obliczenia podatku dochodowego.

Złożenie oświadczenia PIT-12 oznacza, że płatnik przygotowuje dla pracownika zeznanie roczne na druku PIT-40. Deklaracja wypełniana przez pracodawcę musi być złożona do końca lutego roku następującego po roku podatkowym i przekazana pracownikowi i właściwemu dla niego urzędowi skarbowemu.

Ważne

Jeśli podatnik w danym roku osiągnął dochody z kilku źródeł, może to spowodować konieczność złożenia kilku formularzy podatkowych

będzie ostatnim dniem na złożenie zeznania podatkowego PIT za 2009 rok

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).