Ulga meldunkowa: wystarczyło kupić dom

● Zdaniem resortu finansów, dla tej ulgi wystarczyło do końca 2008 roku nabyć nieruchomość

● Zameldować można się w dowolnym momencie i prawa do ulgi podatkowej się nie straci

Ulga meldunkowa zniknęła z przepisów ustawy o PIT od 1 stycznia 2009 r. Jednak nadal mogą z niej korzystać przy sprzedaży nieruchomości podatnicy, którzy do końca 2008 roku nabyli prawo do tej ulgi. Jak wyjaśniło Gazecie Prawnej Ministerstwo Finansów, aby z tej ulgi korzystać, wystarczyło, że podatnicy do 31 grudnia 2008 r. nabyli mieszkanie lub dom. Meldunek mógł nastąpić już po tej dacie. Ważne, aby podatnik przed dniem sprzedaży nieruchomości był w niej zameldowany na pobyt stały przez co najmniej 12 miesięcy.

Z odpowiedzi dla GP przesłanej przez resort finansów wynika, że uchwalona przez Sejm na 28. posiedzeniu nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw przewiduje zastąpienie ulgi meldunkowej zwolnieniem z opodatkowania dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości w przypadku wydatkowania w okresie dwóch lat przychodu uzyskanego ze zbycia na określone w ustawie własne cele mieszkaniowe podatnika. Nowelizacja ta zawiera w przepisach przejściowych odpowiednie regulacje gwarantujące podatnikom prawa nabyte do zlikwidowanej ulgi meldunkowej.

Zgodnie z nimi do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych związanych z nieruchomościami, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008 r., będą miały zastosowanie zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym na 31 grudnia 2008 r., w tym także dotyczące ulgi meldunkowej.

Jak wynika z art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r., przychody uzyskane z odpłatnego zbycia np. budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość są wolne od podatku dochodowego, jeżeli podatnik był zameldowany w zbywanym budynku lub lokalu na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia oraz w ustawowym terminie złoży stosowne oświadczenie w urzędzie skarbowym.

Ministerstwo Finansów podkreśla, że jako warunek zwolnienia podatkowego ustawodawca wprowadził wymóg co najmniej 12-miesięcznego zameldowania na pobyt stały. Zameldowanie to odnosi się do budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, które są odpłatnie zbywane lub co do których prawo jest odpłatnie zbywane. Warunek 12-miesięcznego zameldowania na pobyt stały pod oznaczonym adresem domu mieszkalnego lub lokalu musi być spełniony, zanim nastąpi czynność odpłatnego zbycia. Ustawa nie wymaga natomiast, aby zameldowanie nastąpiło bezpośrednio po nabyciu czy też by była zachowana ciągłość zameldowania przed datą zbycia ani też nie uzależnia prawa do skorzystania ze zwolnienia od tego, czy podatnik w okresie zameldowania na pobyt stały był właścicielem bądź posiadał inny tytuł prawny do tego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.

Trwają prace nad likwidacją obowiązku meldunkowego, którą przewiduje projekt ustawy o ewidencji ludności. Rządowy projekt ustawy o ewidencji ludności obecnie znajduje się na etapie prac parlamentarnych (druk sejmowy nr 1371). Również na te zmiany resort finansów jest przygotowany. Zgodnie z wyjaśnieniami MF, aby móc skorzystać z ulgi meldunkowej przy odpłatnym zbyciu nieruchomości nabytej do końca 2008 roku, należy być przez okres 12 miesięcy zameldowanym na pobyt stały w rozumieniu obecnie obowiązujących przepisów lub zarejestrować podstawowe miejsce zamieszkania pod adresem zbywanej nieruchomości mieszkalnej lub lokalu mieszkalnego, w rozumieniu projektowanych przepisów o ewidencji ludności. Bez znaczenia jest, czy czynności tej (meldunku lub rejestracji) podatnik dokona w 2008 roku, czy też w latach następnych.

Transakcję sprzedaży nieruchomości podatnik musi wykazać w rocznym zeznaniu PIT. Jednak w zeznaniu tym trzeba wykazać tylko wysokość podatku, który trzeba od sprzedawanego mieszkania bądź domu zapłacić. Podatek ten wynosi 19 proc. i płacony jest od uzyskanego dochodu. Ze względu na zasadę, że dochodów ze zbycia nieruchomości nie łączy się z dochodami z innych źródeł w rocznych zeznaniach, zostały wydzielone specjalne rubryki na wpisanie podatku z transakcji sprzedaży. Te specjalne rubryki zostały uwzględnione w trzech zeznaniach za 2007 i za 2008 rok: PIT-36, PIT-36L i PIT-38. Nie ma ich ani w PIT-37, ani PIT-28.

Podatnik, który spełni warunki do skorzystania z ulgi meldunkowej, musi zawiadomić o tym urząd skarbowy, właściwy według miejsca zamieszkania podatnika. W tym celu trzeba złożyć oświadczenie, w którym podatnik powiadomi urząd, że korzysta z ulgi meldunkowej. Niedopełnienie tego warunku pozbawia prawa do skorzystania ze zwolnienia. Ostatnim dniem na złożenie tego oświadczenia w rozliczeniu za 2008 rok jest 30 kwietnia 2009 r. Nie ma specjalnych wzorów oświadczeń o uldze. Wystarczy więc, że podatnik sam napisze pismo do urzędu skarbowego, w którym poinformuje, że przy danej transakcji korzysta z ulgi meldunkowej.