Kiedy fiskus może nakazać podatnikowi sporządzenie remanentu

@RY1@i02/2009/233/i02.2009.233.086.0009.101.jpg@RY2@

Paweł Małecki, doradca podatkowy z Kancelarii Doradztwa Podatkowego Pama

doradca podatkowy z Kancelarii Doradztwa Podatkowego Pama

Spis z natury podlega wpisaniu do księgi podatkowej także wówczas, gdy osoby prowadzące działalność gospodarczą sporządzają go za okresy miesięczne oraz gdy na podstawie odrębnych przepisów jego sporządzenie zarządził naczelnik urzędu skarbowego. Te odrębne przepisy to art. 44 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na mocy którego naczelnik urzędu skarbowego może zarządzić sporządzenie remanentu. Wtedy zaliczkę na podatek dochodowy wylicza się z uwzględnieniem wartości tego remanentu. Przepis nie określa, kiedy organ podatkowy może nakazać sporządzenie remanentu. Może on wydać nakaz w dowolnym momencie. Zwykle jednak naczelnik urzędu skarbowego nakazuje sporządzenie remanentu, gdy podatnik nie płaci zaliczek na podatek dochodowy, a jednak dochód co roku wykazuje. Wtedy fiskus przypuszcza, że strata podatnika wynika z nadmiernych zakupów towarów handlowych (surowców do produkcji) i sporządzona inwentura, niwelując koszt zakupionych, ale niesprzedanych towarów (surowców do produkcji) ujawni dochód podatkowy. Przed rozpoczęciem remanentu musimy dokonać kilku czynności: określić dzień, na który dokonywany jest spis z natury; wyznaczyć datę rozpoczęcia remanentu; określić zakres remanentu (np. towary handlowe podatnika); powołać komisję; przygotować komplet arkuszy spisowych.

Remanent z natury powinien być dokonywany na arkuszach spisu z natury, a osoby przeprowadzające go nie mogą być informowane o wynikających z ewidencji ilościach spisywanych składników majątku (stanach). Powinien on być sporządzony w sposób rzetelny, staranny i trwały.

Dane, które muszą być zawarte na arkuszach, to: imię i nazwisko właściciela zakładu (nazwa firmy); data sporządzenia spisu; numer kolejny pozycji arkusza spisu z natury; szczegółowe określenie towaru i innych inwentaryzowanych składników; jednostka miary; ilość stwierdzona w czasie spisu; cena w złotych i groszach za jednostkę miary; wartość wynikająca z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową; łączna wartość spisu z natury; klauzula: Spis zakończono na pozycji...; podpisy osób sporządzających spis oraz podpis właściciela zakładu (wspólników).

Minister finansów wprowadził w kilku przypadkach szczególne zasady prowadzenia remanentu z natury. Zgodnie z tymi regulacjami podatnicy, którzy:

● prowadzą księgarnie i antykwariaty księgarskie - mogą obejmować spisem z natury jedną pozycją wydawnictwa o tej samej cenie, bez względu na nazwę i nazwisko autora, z podziałem na książki, broszury, albumy i inne;

● wykonują działalność kantorową - muszą objąć spisem niesprzedane wartości dewizowe;

● wykonują działalność polegającej na udzielaniu pożyczek pod zastaw - powinni objąć spisem rzeczy zastawione pod udzielone pożyczki;

● uzyskują dochody z działów specjalnych produkcji rolnej - spisem z natury obejmują niezużyte w toku produkcji materiały i surowce oraz liczbę zwierząt według gatunków z podziałem na grupy.

Oprócz ustalenia stanu ilościowego podatnik jest zobligowany do dokonania wyceny spisanych składników majątku. Wycena ta może być dokonana po zakończeniu spisu, nie później jednak niż 14 dni od dnia, w którym procedura spisu dobiegła końca. Przykładowo - zgodnie materiały i towary handlowe są wyceniane według cen zakupu lub nabycia albo według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, jeżeli są one niższe od cen zakupu lub nabycia.

(EM)

Rozporządzenie ministra finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. nr 152, poz. 1475 z późn. zm.).