W jaki sposób odzwierciedlić w rachunku przepływów pieniężnych zmiany w środkach trwałych

W spółce dokonaliśmy wielu transakcji związanych ze sprzedażą i likwidacją środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. W jaki sposób operacje te wpłyną na rachunek przepływów pieniężnych?

RADA

W Krajowym Standardzie Rachunkowości nr 1 "Rachunek przepływów pieniężnych" omówiono zasady dokonywania korekt zysku netto w celu ustalenia wartości przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej. W rachunku przepływów pieniężnych dokonuje się korekty wyniku finansowego w celu doprowadzenia wyniku finansowego netto do wyniku kasowego, czyli do wartości przepływów pieniężnych netto z działalności operacyjnej. Korekty polegają głównie na:

● wyłączeniu pozycji niepieniężnych, takich jak np. amortyzacji, zmiany stanu rezerw, wyniku na działalności inwestycyjnej,

● wyłączeniu pieniężnych przychodów (korzyści) i kosztów wpływających na wynik finansowy, ale dotyczących działalności inwestycyjnej lub finansowej (np. zapłacone odsetki od kredytów, odsetki otrzymane z tytułu inwestycji, otrzymane dywidendy),

● uwzględnieniu zmian stanu krótkoterminowych aktywów (zapasów, należności, rozliczeń międzyokresowych) oraz zobowiązań związanych z działalnością operacyjną.

Korekty związane z operacjami dokonanymi m.in. na rzeczowych aktywach trwałych wykazywane są w pozycji "Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej".

W skład zysku (straty) netto wchodzą zyski i straty ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych i inwestycji, likwidacji tych składników, a także przekazane darowizny niepieniężne, nadwyżki i niedobory inwentaryzacyjne, niepieniężne straty i zyski nadzwyczajne oraz aktualizacje wartości. Są to pozycje niepieniężne, dlatego wymagają one wyłączenia z przepływów pieniężnych działalności operacyjnej. Korekty, zgodnie z opisem w KSR nr 1, obejmują w szczególności:

a) (-) zysk, (+) stratę na sprzedaży składników działalności inwestycyjnej,

b) (+) stratę na likwidacji składników działalności inwestycyjnej, tj. wartość netto zlikwidowanych składników,

c) (+) przekazane darowizny niepieniężnych składników działalności inwestycyjnej,

d) (-) ujęte w wyniku finansowym, ujawnione nadwyżki inwentaryzacyjne składników działalności inwestycyjnej,

e) (+) ujęte w wyniku finansowym, ujawnione niedobory inwentaryzacyjne składników działalności inwestycyjnej,

f) koszty i przychody związane ze zdarzeniami losowymi, których wystąpienie i skutki są możliwe do przewidzenia, i które są związane z ogólnym ryzykiem prowadzenia działalności, a zatem niezaliczane do zysków i strat nadzwyczajnych (plus lub minus),

g) odpisy korygujące wartość składników aktywów trwałych oraz krótkoterminowych aktywów finansowych z tytułu trwałej utraty wartości i ich korekty (plus lub minus),

h) niepieniężne straty nadzwyczajne (plus) oraz niepieniężne zyski nadzwyczajne (minus) w składnikach działalności inwestycyjnej, chyba że jednostka wykazuje je w pozycji A.II.10: Pozostałe korekty,

i) aktualizację wyceny aktywów finansowych, jeżeli jej skutki są odnoszone na wynik finansowy (np. aktualizacja wartości aktywów finansowych krótkoterminowych do wartości rynkowej in minus - korekta ze znakiem plus), chyba że jednostka wykazuje ją w pozycji A.II.10: Pozostałe korekty.

Rachunek przepływów pieniężnych*

	Treść pozycji	Rok sprawozdawczy
A.	Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
I.	Zysk (strata) netto	4600
II.	Korekty razem	-1900
4.	Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej	-4000
7.	Zmiana stanu należności	500
8.	Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych, z wyjątkiem pożyczek i kredytów	1600
III.	Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (I+/-II)	2700
B.	Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
I.	Wpływy	10 000
1.	Zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych	10 000
II.	Wydatki	0
III.	Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (I-II)	10 000
D.	Przepływy pieniężne netto razem (A.III+/-B.III+/-C.III)	12 700
F.	Środki pieniężne na początek okresu	20 000
G.	Środki pieniężne na koniec okresu (F+/-D), w tym:	32 700
	- o ograniczonej możliwości dysponowania	32 700

* wersja skrócona przez redakcję, zamieszczono tylko pozycje, w których są dane liczbowe

Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej -2000 zł

Wartość z konta "Rozliczenie rozchodu niefinansowych aktywów trwałych" -2000 zł , albowiem osiągnięto zysk na rozchodzie,

odpisy korygujące wartość składników aktywów trwałych oraz krótkoterminowych aktywów finansowych z tytułu trwałej utraty wartości i ich korekty (plus lub minus), -2000 zł

Razem -2000 zł - 2000 zł = -4000 zł

Zmiana stanu zobowiązań:

Rozrachunki z tytułu VAT 2300 zł

Zobowiązania wobec dostawców SK 19 300 zł - SP 20 000 zł = -700

Razem = 2300 zł - 700 zł = 1600 zł

Zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych 10 000 zł

PRZYKŁAD

W księgach.

Spółka posiada następujące składniki bilansu:

@RY1@i02/2017/065/i02.2017.065.008000700.101(c).jpg@RY2@

Objaśnienia:

1. Wystawiono fakturę za sprzedany środek trwały:

a) wartość netto kwota 10 000 zł;

b) VAT kwota 2300 zł;

c) wartość brutto kwota 12 300 zł;

2. LT - wydano sprzedany środek trwały:

a) wartość początkowa kwota 7000 zł;

b) dotychczasowe umorzenie kwota 2000 zł;

3. LT - zlikwidowano zużytą maszynę:

a) wartość początkowa kwota 6000 zł;

b) dotychczasowe umorzenie kwota 5500 zł;

4. Pw - przyjęto złom z likwidowanej maszyny kwota 1000 zł;

5. PK - w wyniku inwentaryzacji stwierdzono niedobór środka trwałego:

a) wartość początkowa kwota 5000 zł;

b) dotychczasowe umorzenie kwota 3000 zł;

6. PK - przekazaliśmy jako darowiznę komputer:

a) wartość początkowa kwota 4000 zł;

b) dotychczasowe umorzenie kwota 1500 zł;

7. Część nakładów poniesionych na środki trwałe w budowie została spisana w koszty z powodu utraty przydatności kwota 2000 zł;

8. PK - w wyniku analizy rozrachunków:

a) dokonano odpisania w koszty należności z powodu ich przeterminowania kwota 500 zł;

b) dokonano odpisania zobowiązań z powodu przeterminowania kwota 700 zł;

9. PK - w wyniku oceny przydatności posiadanych licencji dokonano odpisu aktualizującego kwota 4000 zł;

10. WB - według wyciągu bankowego:

a) nabywca zapłacił za sprzedany środek trwały kwota 12 300 zł;

b) zapłaciliśmy karę umowną odbiorcy kwota 800 zł;

c) dostawca dokonał zapłaty naliczonej kary kwota 1200 zł;

11. PK - otrzymaliśmy udziały w spółce B w zamian za wniesiony aport rzeczowy:

a) wartość początkowa kwota 10 000 zł;

b) dotychczasowe umorzenie kwota 2000 zł;

c) wartość otrzymanych udziałów kwota 9000 zł;

12. PK - dokonaliśmy przeszacowania wartości inwestycji w nieruchomości zgodnie z wyceną rzeczoznawcy, podnosząc wartość nieruchomości o 8000 zł;

13. Ustalenie wyniku finansowego:

a) przeniesienie wyniku na rozchodzie niefinansowych aktywów trwałych;

b) przeniesienie pozostałych przychodów operacyjnych;

c) przeniesienie pozostałych kosztów operacyjnych.

Gabriela Suski

specjalistka z zakresu rachunkowości

Podstawa prawna

Krajowy Standard Rachunkowości nr 1 "Rachunek przepływów pieniężnych" (Dz.Urz. Ministra Finansów z 2011 r. nr 6, poz. 26).

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1047).