Co zmieni się przy rozliczaniu różnic kursowych od początku 2012 roku

@RY1@i02/2011/234/i02.2011.234.071001600.802.jpg@RY2@

Jarosław Żemantowski, doradca podatkowy w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Do istotnych zmian należy zaliczyć wprowa- dzenie nowego art. 9b ust. 7 ustawy o CIT, dotyczącego skutków połączenia lub podziału podmiotów dla możliwości zmiany metody rozliczania różnic kursowych.

W przypadku metody opartej na przepisach o rachunkowości, podatnicy mają obowiązek stosować tę metodę nieprzerwanie przez okres nie krótszy niż trzy lata podatkowe, licząc od początku roku, w którym została przyjęta. Rezygnacja z metody rachunkowej może nastąpić po upływie trzyletniego okresu. Ustawa o CIT milczała jednak dotychczas na temat skutków podziału lub połączenia podatników w zakresie stosowanych przez nich zasad ustalania różnic kursowych, w tym zmiany wybranej wcześniej metody. Obowiązujący art. 9b ust. 3 ustawy o CIT nie przewiduje wyjątków od bezwzględnego wymogu kontynuacji stosowania rachunkowej metody ustalania różnic kursowych np. przez podatników przejmujących majątek innych podmiotów w wyniku połączenia lub podziału.

W praktyce pojawiały się wątpliwości, jakie skutki ma przejęcie spółki stosującej metodę rachunkową przez spółkę stosującą metodę podatkową. W interpretacjach ministra finansów utrwaliło się stanowisko, że spółka przejmująca nie może być zmuszana do przejęcia metody rozliczania różnic kursowych stosowanej w spółce przejmowanej. Nie może też doliczyć czasu korzystania przez spółkę przejmowaną z metody rachunkowej do własnego czasu korzystania z tej metody, aby zrezygnować z tej metody wcześniej. W interpretacji z 22 grudnia 2009 r. (nr IBPBI/2/423-1101/09/AM) dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach stwierdził, że spółka przejmująca musi rozliczać różnice kursowe według takiej metody, jaką stosowała przed połączeniem, a czas stosowania metody rachunkowej nie może być wydłużony o czas jej stosowania przez spółkę przejmowaną.

Z kolei w interpretacji z 23 grudnia 2008 r. (nr IPPB3 /423-1479/08-2/MS) dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, odnosząc się do zasady wyboru stosownej metody rozliczania różnic kursowych, wskazał, że nie jest możliwe na podstawie obecnie obowiązujących przepisów narzucenie spółce przejmującej obowiązku stosowania metody, jaką wybrała rozwiązana spółka przejmowana. Nie może bowiem zostać podatnikowi narzucona inna niż wybrana przez niego metoda ustalania różnic kursowych przez sam fakt, że przejęta przez niego spółka stosowała inną metodą niż on.

Stosownie do art. 9b ust. 7 ustawy o CIT, wchodzącego w życie od 2012 r., w razie połączenia lub podziału podmiotów, dokonywanych na podstawie odrębnych przepisów, gdy podmiot przejmowany lub dzielony stosował rachunkową metodę ustalania różnic kursowych, podmioty powstałe w wyniku podziału lub połączenia oraz podmioty, które przejęły całość lub część innego podmiotu na skutek tych zdarzeń, z wyjątkiem podmiotu przejmującego przy podziale przez wydzielenie, mają prawo do rezygnacji ze stosowania tej metody, niezależnie od upływu czasu jej stosowania. W takim przypadku podmiot ma obowiązek zawiadomić o tej rezygnacji, w formie pisemnej, właściwego naczelnika urzędu skarbowego, w terminie 30 dni od daty dokonanego połączenia lub podziału.

Wydaje się, że planowana nowelizacja może prowadzić w praktyce do kłopotów interpretacyjnych. Powołany przepis stanowi bowiem, że spółka powstała lub przejmująca ma prawo do rezygnacji ze stosowania metody rachunkowej, jeżeli była ona stosowana przez podmiot przejmowany lub dzielony. Określenie "ma prawo" sugeruje, że rezygnacja z metody rachunkowej jest możliwa, ale nie jest obligatoryjna. Omawiana zmiana o charakterze porządkującym, potwierdzającym dotychczasową linię orzeczniczą, sama w sobie stać się może zatem źródłem kolejnych praktycznych wątpliwości interpretacyjnych.

EM