Jak wydatki na polisy firm traktują organy podatkowe

@RY1@i02/2011/030/i02.2011.030.086.016b.001.jpg@RY2@

Piotr Chmieliński doradca podatkowy w Spółce Doradztwa Podatkowego Ożóg i Wspólnicy

W większości przypadków organy podatkowe starają się zakwalifikować każdy z rozpatrywanych stanów faktycznych do jednego z przepisów ustanawiających wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 38a ustawy o CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na rzecz osób wchodzących w skład rad nadzorczych, komisji rewizyjnych lub organów stanowiących osób prawnych, z wyjątkiem wynagrodzeń wypłacanych z tytułu pełnionych funkcji. Wskazany przepis nie będzie obejmował członków zarządu czy prokurentów, gdyż nie należą oni do żadnego z wymienionych organów. Pogląd taki wyrażony został również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 października 2009 r. (sygn. akt III SA/Wa 873/09). Sąd zwrócił uwagę, że wskazany przepis nie znajdzie zastosowania do członków zarządu spółki kapitałowej.

Według art. 16 ust. 1 pkt 59 ustawy o CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów składek opłaconych przez pracodawcę z tytułu zawartych lub odnowionych umów ubezpieczenia na rzecz pracowników, z wyjątkiem umów dotyczących ryzyka grup 1, 3 i 5 działu I oraz grup 1 i 2 działu II wymienionych w załączniku do ustawy z 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej, jeżeli uprawnionym do otrzymania świadczenia nie jest pracodawca i umowa ubezpieczenia w okresie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym ją zawarto lub odnowiono, wyklucza: wypłatę kwoty stanowiącej wartość odstąpienia od umowy, możliwość zaciągania zobowiązań pod zastaw praw wynikających z umowy, wypłatę z tytułu dożycia wieku oznaczonego w umowie.

Powołany przepis ustanawia wyjątek w zakresie możliwości zaliczania do kosztów wydatków na umowy ubezpieczenia. Dotyczy on jednak wyłącznie sytuacji, w której pracodawca zawiera umowę ubezpieczenia na rzecz pracowników. Wskazany przepis nie znajdzie zastosowania w przypadku umów ubezpieczenia zawieranych na rzecz innych podmiotów. W szczególności przepis ten nie znajdzie zastosowania, jeżeli umowa zawierana będzie na rzecz członków zarządu niebędących pracownikami albo na rzecz samej spółki. Wydaje się jednak, że odmienne stanowisko prezentują organy podatkowe.

W indywidualnej interpretacji dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 20 sierpnia 2008 r. (nr IBPB3/423-422/08/AM) organ podatkowy stwierdził, że kosztem uzyskania przychodów mogą być wyłącznie wskazane w przepisie umowy ubezpieczenia, bez względu na to, kto i na czyją rzecz zawiera umowy. W interpretacji organ wskazał, że kosztem uzyskania przychodów nie będą składki płacone z tytułu umów ubezpieczenia innych niż wymienione powyżej. Ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej mieszczą się w innej grupie ryzyka niż wymienione w art. 16 ust. 1 pkt 59 ustawy o CIT, a zatem nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów pracodawcy opłacającego składki na rzecz osób objętych tym ubezpieczeniem.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w indywidualnej interpretacji z 29 czerwca 2010 r. (nr ILPB3/423-319/10-2/JG), powołując się na art. 16 ust. 1 pkt 59 ustawy o CIT, wskazał, że z przepisu tego a contrario wynika, że składki płacone z tytułu zawartych innych umów ubezpieczenia nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów i to również w stosunku do podatników, którzy opłacają składki na rzecz osób niebędących pracownikami.

Artykuł 16 ust. 1 pkt 59 ustawy o CIT jest przepisem wyłączającym z kosztów uzyskania przychodów określone wydatki ponoszone w związku z zawarciem umowy ubezpieczenia na rzecz pracowników. Z przepisu tego nie można jednak wywieść jednoznacznego wniosku, że nie stanowią kosztów uzyskania przychodów składki opłacane w związku z umową ubezpieczenia dotyczącą odpowiedzialności cywilnej członków władz spółki niebędących pracownikami. Ocena taka powinna zostać bowiem dokonana na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

EM