Rok obrotowy jest związany z rokiem podatkowym

11 lutego 2010 r. podjęto uchwałę w sprawie zmiany umowy spółki dotyczącą zmiany roku obrotowego. Zmiana ta została zgłoszona w rejestrze przedsiębiorców KRS, a wpis zmiany dokonany postanowieniem 25 lutego 2010 r. Zgodnie z podjętą uchwałą dotychczasowy rok obrotowy spółki zgodny z rokiem kalendarzowym został zmieniony na rok obrotowy, który zaczyna się 1 lipca, a kończy się 30 czerwca każdego roku, przy czym pierwszy po zmianie rok obrotowy kończy się 30 czerwca 2011 r. Czy spółka postąpi prawidłowo, jeżeli zakończy rok podatkowy rozpoczęty 1 stycznia 2011 r. 30 czerwca 2011 r. w związku z zamknięciem ksiąg rachunkowych na 30 czerwca 2011 r.?

Rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o CIT rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy, chyba że podatnik postanowi inaczej w statucie albo w umowie spółki, albo w innym dokumencie odpowiednio regulującym zasady ustrojowe innych podatników i zawiadomi o tym właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Wówczas rokiem podatkowym jest okres kolejnych 12 miesięcy kalendarzowych.

W razie zmiany roku podatkowego, za pierwszy po zmianie rok podatkowy uważa się okres od pierwszego miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do końca roku podatkowego nowo przyjętego. Okres ten nie może być krótszy niż 12 i dłuższy niż 23 kolejne miesiące kalendarzowe.

Zawiadomienia należy dokonać najpóźniej w terminie 30 dni, licząc od dnia zakończenia ostatniego roku podatkowego.

Intencją spółki była również zmiana roku podatkowego na tożsamy z rokiem bilansowym. Spółka zawiadomiła jednak o zmianie właściwego naczelnika urzędu skarbowego po terminie wynikającym z art. 8 ust. 4 ustawy o CIT. W konsekwencji jej rok podatkowy będzie trwać od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r., natomiast od 1 stycznia 2011 r. rozpocznie się pierwszy rok po zmianie, który powinien trwać do 30 czerwca 2012 r. (18 miesięcy). Wynika to wprost z art. 8 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przekroczenie terminu do złożenia zawiadomienia o zmianie roku podatkowego skutkuje jego nieskutecznością i obowiązywaniem dotychczasowego roku podatkowego, jednak będzie skuteczne dla dokonania zmiany roku podatkowego następującego po roku, w którym je złożono, a więc w przedmiotowym przypadku będzie skuteczne na rok 2011.

W konsekwencji z uwagi na złożenie zawiadomienia o zmianie roku podatkowego po terminie spółka nie może roku obrotowego rozpoczętego 1 stycznia 2010 r. zakończyć 30 czerwca 2011 r. Przez rok obrotowy należy rozumieć rok kalendarzowy lub inny okres trwający 12 kolejnych pełnych miesięcy kalendarzowych, stosowany również do celów podatkowych. Rok obrachunkowy powinien być zawsze tożsamy z rokiem podatkowym. Skoro zawiadomienie o zmianie roku podatkowego nie nastąpiło do 30 stycznia 2010 r., spółka powinna zarówno rok podatkowy, jak i obrachunkowy zakończyć 31 grudnia 2010 r.

Zatem w przypadku spółki pierwszy po zmianie rok bilansowy, podobnie jak i podatkowy powinien rozpocząć się 1 stycznia 2011 r., a zakończyć 30 czerwca 2012 r.

Oprac. Ewa Matyszewska

@RY1@i02/2010/231/i02.2010.231.086.004a.001.jpg@RY2@

Kamil Łukasik prawnik, w departamencie podatkowym, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Założenie, aby rok obrotowy oraz rok podatkowy pokrywały się ze sobą w czasie, pociąga za sobą tę konsekwencję, że zmianie roku obrotowego towarzyszyć powinna analogiczna modyfikacja dotycząca roku podatkowego. W tym też kierunku należałoby interpretować przepisy CIT oraz ustawy o rachunkowości. Z art. 8 ust. 3 ustawy o CIT wynika, jak należy rozumieć pojęcie roku podatkowego będącego pierwszym rokiem po zmianie. Jest nim okres od pierwszego miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do końca roku podatkowego nowo przyjętego, trwający od 12 do 23 kolejnych miesięcy kalendarzowych. Ustawa o rachunkowości zawiera rozstrzygnięcie podobne, stanowiąc, że pierwszy po zmianie rok obrotowy powinien trwać dłużej niż 12 kolejnych miesięcy. Ze względu na powiązanie ze sobą roku obrotowego oraz podatkowego, należy upływ pierwszego roku obrotowego po jego zmianie ustalać w sposób tożsamy, jak ma to miejsce w przypadku roku podatkowego. Oznacza to, że pierwszy po zmianie rok obrotowy rozpocząć i zakończyć powinien się równo z pierwszym po zmianie rokiem podatkowym.