Umorzenie udziałów a przychód w spółce

@RY1@i02/2010/006/i02.2010.006.086.002a.101.jpg@RY2@

Krzysztof Nowicki, ekspert w Kancelarii Prawniczej Magnusson

ekspert w Kancelarii Prawniczej Magnusson

W związku z tym tematem wydana została interpretacja podatkowa dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (nr IBPBI/2/423-1116/09/AM), w której organ ten podzielił stanowisko wnioskodawcy. Podatnik, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, planuje przeprowadzić program umorzenia udziałów własnych, przy czym w tym szczególnym przypadku spółka zamierza w zamian za umarzanie udziału dokonać wypłaty wynagrodzenia w postaci posiadanych udziałów w innych spółkach zależnych. Spółka wniosła o udzielenie interpretacji, czy powstaje u niej przychód z tytułu wypłaty wynagrodzenia za tzw. umorzenie dobrowolne w formie udziałów posiadanych w spółkach zależnych.

Zgodnie z art. 12 ustawy o podatku dochodowych od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm. - dalej ustawa o CIT.) przychodami w szczególności są otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe, zaś zgodnie z art. 14 ustawy o CIT przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy praw lub praw majątkowych jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. Zasady rozpoznawania przychodu z tytułu umorzenia są regulowane w art. 10 ustawy o CIT, jednak przepis ten odnosi się tylko do przychodów uzyskiwanych przez wspólnika spółki z tytułu umorzenia, nie stwierdza zaś, czy przychód z takiej transakcji uzyskuje sama spółka.

Jak zauważono w interpretacji, z analizy uregulowania tej instytucji prawnej w kodeksie spółek handlowych wynika, że wyłącznie wspólnik spółki uzyskuje przychód z tytułu umarzanego udziału. Sama zaś spółka z prawnego punktu widzenia nie otrzymuje żadnego przysporzenia majątkowego, a wręcz przeciwnie - majątek spółki w wyniku takiego procesu w zasadzie ulega odpowiedniemu zmniejszeniu.

Następnie, jak zostało przedstawione w interpretacji, skutki procedury umorzeniowej można porównać do procedury likwidacji spółki w zakresie umarzanych udziałów, gdyż w wyniku takiej procedury dokonuje się umorzenia wszystkich udziałów w spółce. W ramach likwidacji spółki dokonuje się bowiem operacji umorzenia wszystkich udziałów. Ponieważ nie ma wątpliwości co do tego, że przy likwidacji spółki nie dochodzi do powstania przychodu po stronie spółki likwidowanej, to analogicznie taka czynność nie powinna powodować powstania przychodu po stronie spółki w wyniku procedury, która powoduje umorzenie tylko części udziałów. W związku z tym za odpłatne zbycie udziałów, o którym mowa w art. 14 ustawy o CIT, nie może być uznane wypłacone wynagrodzenie z tytułu umorzonych udziałów, nawet jeżeli wynagrodzenie jest w postaci udziałów w innych spółkach.

Organ podatkowy potwierdził zatem, że przychód z umorzenia udziałów z podatkowego punktu widzenia dotyczyć będzie wyłącznie wspólników spółki, których udziały ulegają umorzeniu i w zamian otrzymują przysporzenie majątkowe. Spółka, której zaś udziały ulegają umorzeniu, w związku z zaistniałą sytuacją nie uzyska w wyniku tej procedury przychodu.

(EM)