Dochód z najmu garażu członkowi spółdzielni zwolniony z CIT

Usługi na rzecz podmiotów niebędących członkami spółdzielni mieszkaniowej, w tym wynajmowanie garaży, nie mają związku z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych członków spółdzielni oraz ich rodzin i nie stanowią gospodarki zasobami mieszkaniowymi w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o CIT. W takim przypadku dochód podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Spółdzielnia mieszkaniowa prowadzi działalność na podstawie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. W swoich zasobach posiada garaże wolno stojące oraz garaże usytuowane w budynkach mieszkalnych. Garaże nie stanowią pomieszczeń przynależnych do lokali mieszkalnych, ale są użytkowane na podstawie odrębnych tytułów prawnych, tj. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, prawa odrębnej własności i umowy najmu, zarówno przez osoby zamieszkujące w mieszkaniach należących do terenu spółdzielni, jak i inne osoby.

Spółdzielnia chciała wiedzieć, jak ma rozliczyć garaże, a w szczególności, czy zastosowanie do nich ma zwolnienie z podatku dochodowego od osób prawnych, określone w art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o CIT. Zgodnie z tym przepisem, wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów.

Istota sporu sprowadzała się do określenia, czy z tytułu opłat za użytkowanie garaży, wnoszonych przez osoby niezamieszkujące w zasobach mieszkaniowych spółdzielni, skarżącej przysługuje zwolnienie z CIT.

Sąd wyjaśnił, że do zasobów mieszkaniowych spółdzielni należy zaliczyć także garaże. Jednak wymóg ich zaliczenia do zasobów mieszkaniowych spółdzielni nie jest jedynym warunkiem zastosowania zwolnienia z CIT na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o CIT.

W opinii sądu równie istotne jest to, aby garaż należał do członka spółdzielni. Członkostwo to, jak podkreślił sąd, nie zawsze jednak idzie w parze z zamieszkiwaniem w spółdzielczych zasobach mieszkaniowych. Sąd zgodził się z poglądem, że garaże mieszczą się w pojęciu zasoby mieszkaniowe, w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o CIT, o ile służą mieszkańcom, będącym równocześnie członkami spółdzielni, w zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych i wykorzystywane są zgodnie z przeznaczeniem, dla którego zastały wybudowane. Za przyjęciem tego stanowiska przemawia również art. 1 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, zgodnie z którym zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków spółdzielni oraz ich rodzin jest celem działalności spółdzielni mieszkaniowych. Sąd wyjaśnił, że tym, co odróżnia spółdzielnię mieszkaniową od innych podmiotów, jest działanie na rzecz (w interesie) członków, co jest zgodne z ogólnym celem działania wszystkich spółdzielni, określonym w art. 1 par. 1 ustawy - Prawo spółdzielcze (t.j. Dz.U. z 2003 r. nr 188, poz. 1848 z późn. zm.).

Sąd wskazał następnie, że usługi na rzecz podmiotów niebędących członkami spółdzielni mieszkaniowej, w tym wynajmowanie garaży, nie mają związku z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych członków oraz ich rodzin i nie stanowią gospodarki zasobami mieszkaniowymi w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o CIT. W takim przypadku (gdy garaż wykorzystuje osoba inna niż członek spółdzielni) dochód podlega opodatkowaniu CIT na zasadach ogólnych.

Wyjaśnił też, że przepis nie pozostawia wątpliwości co do związków zwolnienia podatkowego z ustawowymi celami spółdzielni mieszkaniowej, na co wprost wskazuje nie tylko kategoria dochodu podlegającego zwolnieniu (pochodzącego z gospodarki zasobami mieszkaniowymi), ale i stawiany przez ustawodawcę warunek jego przeznaczenia na cele mieszkaniowe spółdzielni.

Sąd uznał więc, że organ podatkowy różnicując możliwość zastosowania - w podanym przez podatnika stanie faktycznym - przepisu art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o CIT w zależności od tego, czy użytkujący garaż był mieszkańcem zasobów spółdzielczych, czy też nie, z pominięciem członkostwa w spółdzielni, naruszył przepisy ustawy o CIT w sposób mający wpływ na wynik sprawy. W efekcie sąd uchylił omawianą interpretację.

@RY1@i02/2011/196/i02.2011.196.08600030a.802.jpg@RY2@

Jarosław Ziółkowski, doradca podatkowy, starszy konsultant podatkowy, Independent Tax Advisers

Sąd wskazał w ślad za wyrokiem NSA (sygn. akt II FSK 1888/09), że świadczenie usług (również wynajmu garaży) na rzecz osób niebędących członkami spółdzielni pozostaje bez związku z treścią art. 1 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Samo zamieszkiwanie osoby w zasobach mieszkaniowych spółdzielni nie uprawnia spółdzielni do zastosowania zwolnienia z CIT w stosunku do płaconego przez tę osobę wynagrodzenia za świadczone przez spółdzielnię usługi. Zwolnienie to przysługiwać będzie dopiero w sytuacji, gdy osoba zamieszkująca jest jednocześnie członkiem spółdzielni, jako że spółdzielnia zaspokajać ma potrzeby mieszkaniowe i inne z nimi związane w stosunku do swoich członków. W przypadku wynajmu garażu osobom niebędącym członkami spółdzielni, będzie to uznane za standardowe świadczenie usług i w konsekwencji spółdzielnia nie będzie mogła skorzystać ze zwolnienia. Zatem tylko w stosunku do przychodów uzyskiwanych od osób, które jednocześnie zamieszkują w zasobach spółdzielni i są jej członkami, zastosowanie znajdzie zwolnienie z art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Opr. Łukasz Zalewski