Jak na nowych zasadach rozliczyć niepodzielone zyski z przekształcenia spółek

partner Kancelarii Prawniczej Deloitte Legal

Zmiana ta miała być jedynie doprecyzowaniem przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2008 r., a jej założeniem było wyeliminowanie rozbieżności interpretacyjnych występujących w praktyce podatkowej. Władze podatkowe czasami uznawały, że w momencie przekształcenia i przekazania do spółki osobowej niepodzielonych zysków po stronie wspólników może powstać dochód do opodatkowania z tytułu udziału w zyskach osób prawnych.

Z art. 10 ust. 1 ustawy o CIT i art. 24 ust. 1 ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r. nie wynikało, żeby przekazanie przez spółkę kapitałową niepodzielonych zysków do spółki osobowej w wyniku przekształcenia stanowiło dochód do opodatkowania. Generalnie, władze podatkowe uznawały, że jeżeli niepodzielone zyski spółki kapitałowej stały się w wyniku przekształcenia majątkiem spółki osobowej, to podlegają one opodatkowaniu w momencie wyjścia wspólnika ze spółki osobowej. Ewentualnie, jeżeli niepodzielone zyski podwyższają wartość wkładów w spółce osobowej w stosunku do wartości udziałów w kapitale zakładowym przekształcanej spółki kapitałowej, to podlegają opodatkowaniu z chwilą wykreślenia spółki kapitałowej z rejestru.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 8 sierpnia 2008 r. (sygn. akt II FSK 871/08, II FSK 872/08) uznał, że nie może być mowy o faktycznym uzyskaniu dochodu przez wspólników, ponieważ w momencie podjęcia uchwały o przekształceniu nie mają oni możliwości dysponowania zyskiem. Jedynym dysponentem tych środków może być przekształcana spółka. Sąd wskazał, że naturalną konsekwencją przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową jest przekazanie majątku (w omawianym wyroku kapitału zapasowego) spółki kapitałowej na kapitał podstawowy spółki osobowej. Dla sposobu interpretacji znowelizowanych przepisów konieczne będzie ustalenie definicji zysków niepodzielonych. Wydaje się, że należy odwołać się do przepisów kodeksu spółek handlowych i uznać, że zyskiem niepodzielonym jest zysk, który nie został podzielony zgodnie z umową spółki lub uchwałą podjętą przez odpowiednie organy spółki, niezależnie od sposobu podziału zysku, tj. przekazania na kapitały spółki czy też do wspólników.