Jeden kryzys po obu stronach oceanu

W Waszyngtonie trwają dyskusje dotyczące limitu zadłużenia amerykańskiej administracji publicznej, a w Brukseli wszyscy patrzą na dług publiczny kolejnych państw strefy euro. Jednak podstawowy problem w obu przypadkach jest taki sam. Finanse publiczne zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i w Unii Europejskiej wymknęły się spod kontroli, a politycy nie potrafią rozwiązać powstałych dylematów. Stany Zjednoczone i Europa płyną tą samą, tonącą łodzią.

Po obu stronach Atlantyku czynnikiem wzrostu gospodarczego w latach poprzedzających kryzys był niekontrolowany boom kredytowy. W Stanach kryzys był związany z zachowaniami właścicieli nieruchomości. W Europie natomiast całe kraje, że też przytoczę przykład Grecji i Włoch, wykorzystywały dobrą koniunkturę opartą na niskich stopach procentowych w celu niekontrolowanego pożyczania.

Krach finansowy z 2008 roku zadał cios finansom publicznym poszczególnych państw. Zarówno w Europie, jak i w Stanach ten wstrząs koniunktury gospodarczej został spotęgowany przez czynniki demograficzne - chodzi o osiągające wiek emerytalny pokolenie wyżu.

Wreszcie kolejnym podobieństwem sytuacji po obu stronach Atlantyku jest to, że kryzys doprowadził do rosnących napięć na scenach politycznych, co utrudnia rozwiązanie problemu zadłużenia. Partie populistyczne zdobywają coraz większe poparcie. Widać to na przykładzie amerykańskiej Tea Party oraz nacjonalistycznych i eurosceptycznych: Partii Wolności dla Holendrów i Prawdziwych Finów.

Podobieństwa między dylematami dotykającymi Europę i USA są bardziej uderzające niż historyczne różnice między nimi. Rosnące zadłużenie finansów, problemy ekonomiczne, coraz wyższe koszty utrzymywania państwa opiekuńczego i polityczny impas są wspólnymi cechami gospodarek po obu stronach Atlantyku.

TŁUM. PK

© The Financial Times Limited 2011. All Rights Reserved

Gideon Rachman

"Financial Times"