Widmo Auschwitz nie opuszcza nigdy

Polski Żyd wspominał życie w Auschwitz. Głód tak straszny, że "widmo łyżki zupy, kęsa chleba nie opuszcza nigdy". Opowiadał, jak nawet sześć osób musiało pomieścić się na jednej pryczy. I ciągły dylemat: spać na górnej czy dolnej? - Chyba na górnej, bo więźniom przecież popuszczają pęcherze. Ale z drugiej strony, jeśli esesman lub kapo zarządzi nagły apel, trudno zgramolić się z górnej pryczy. Wtedy kapo zatłucze ciebie - opowiadał. Tłumaczył, że dla oprawców więźniowie obozu nie byli już ludźmi, ale "wszami", "karaluchami". - Mnie, który przeżył wszystko, ludzie, zwłaszcza młodzi, pytają: co wyniosłeś ze swego doświadczenia? Co chciałbyś przekazać innym, dzisiaj żyjącym? Spośród wielu słów i nauk wybrałbym przede wszystkim jedno: empatia - mówił.

Na uroczystościach przemawiał też inny więzień, Władysław Bartoszewski. - Chcemy wierzyć, że pamięć o trudnym do objęcia wyobraźnią losie więźniów i ofiar tego miejsca zobowiązywać będzie nowe pokolenia do współżycia w szacunku dla godności każdego człowieka i czynnego przeciwstawienia się zjawiskom nienawiści i pogardy - podkreślał Bartoszewski. Ofiary nazistowskiego terroru wspominał August Kowalczyk, numer obozowy 6804. - Wierni pamięci, nasze serca i umysły kierujemy ku tym, którzy nigdy nie wrócili do wolności - mówił.

We wczorajszych obchodach rocznicowych obok 150 byłych więźniów wzięli również udział prezydent Lech Kaczyński, premier Donald Tusk oraz premier Izraela Beniamin Netanjahu. - Najważniejszą lekcją Holokaustu jest świadomość tego, że mordercze zło trzeba powstrzymać tak szybko, jak tylko się da, zanim się wykluje i spełni swoje groźby - mówił Netanjahu. Również prezydent USA Barack Obama - w wystąpieniu transmitowanym z Białego Domu - apelował: - Musimy opierać się antysemityzmowi i ignorancji. I nie godzić się na przyjęcie roli biernego świadka zła, bez względu na to, kiedy i gdzie da ono o sobie znać.

Niemcy zgładzili w Auschwitz co najmniej 1,1 miliona ludzi. Ginęli głównie Żydzi, ale też Polacy, Romowie i przedstawiciele innych europejskich narodów. Obóz Auschwitz powstał w 1940 roku. Rok później naziści po raz pierwszy użyli tu gazu cyklon B. Żołnierze 100. Lwowskiej Dywizji Piechoty 60. Armii I Frontu Ukraińskiego wyzwolili obóz 27 stycznia 1945 roku.

@RY1@i02/2010/019/i02.2010.019.000.005b.001.jpg@RY2@

Mordercze zło trzeba powstrzymać tak szybko, jak się da - mówił premier Izraela

Fot. AFP

monk