Wyższy dochód nie pozbawi zasiłku

Jeśli rodzice przekroczą próg dochodowy uprawniający do wsparcia na dzieci, nie będą tracić go zupełnie. Ich świadczenie zostanie pomniejszone o kwotę, o którą zostało przekroczone kryterium. Taka zapowiedź zmian w zasadach przyznawania pomocy dla rodzin znalazła się w exposé premier Ewy Kopacz. Zdaniem ekspertów jest to krok w dobrym kierunku. Większą rezerwę do tego pomysłu zachowują gminy.

Pułapka bierności

Na razie nie są znane szczegóły związane z tą propozycją, poza tym, że miałaby ona wejść w życie od 1 stycznia 2016 r. Pierwsze informacje wskazują jednak, że przy obniżaniu wysokości świadczeń zastosowanie miałaby zasada złotówki za złotówkę. To oznacza, że rodzina z czteroletnim dzieckiem i przekroczonym kryterium dochodowym np. o 11 zł (wynosi ono obecnie 539 zł) będzie otrzymywać co miesiąc zasiłek w wysokości 66 zł (w przedziale wiekowym, w którym się znajduje dziecko, świadczenie to wynosi 77 zł). Natomiast rodzice 12-latka, którzy przekroczą próg dochodowy np. o 12 zł, otrzymają wypłatę w wysokości 93 zł (w przedziale wiekowym 5-18 lat kwota wsparcia wynosi 105 zł).

Eksperci, choć podkreślają, że ze względu na małą ilość informacji trudno jest oceniać proponowany mechanizm, to uważają, że jest on wart rozważenia.

- To propozycja, która może zapobiegać wpadaniu przez rodziców w pułapkę bierności zawodowej. Potencjalna utrata świadczeń zniechęca ich do szukania pracy - tłumaczy dr Anna Ruzik z Szkoły Głównej Handlowej.

Dodaje, że zbliżony mechanizm przyznawania zasiłków funkcjonuje w Danii.

Profesor Ryszard Szarfenberg z Instytutu Polityki Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego, dodaje, że poprawi to też sytuację materialną rodzin, które mają niskie dochody z pracy, i będzie zachęcać do starań o ich zwiększenie.

- Powinno jednak temu towarzyszyć zwiększenie progów i podniesienie wysokości świadczeń - uważa.

Natomiast dr Piotr Broda-Wysocki z Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych zwraca uwagę, że problem niewielkiego przekroczenia kryterium dochodowego, które powoduje całkowitą utratę pomocy, wynika często z uzyskiwania przez rodzinę innych świadczeń.

- Należy się zastanowić, czy proponowany mechanizm rzeczywiście powinien mieć formę prostego przełożenia złotówki za złotówkę - podkreśla.

Niewspółmierne koszty

Wątpliwości co do nowych rozwiązań mają gminy.

- Już teraz przepisy dopuszczają możliwość przyznawania pieniędzy na dziecko, jeżeli kryterium dochodowe jest przekroczone o kwotę nie wyższą niż najniższa kwota świadczenia obowiązującego w okresie zasiłkowym, na który składany jest wniosek - wyjaśnia Bogumiła Podgórska, kierownik działu świadczeń rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Katowicach.

Dodaje, że rodzinie spełniającej ten warunek zasiłek jest wypłacany w całości. Jednak z takiej możliwości można skorzystać tylko raz i to pod warunkiem, że w poprzednim okresie wypłaty świadczeń rodzina je otrzymywała bez przekroczenia kryterium dochodowego.

- Taka zmiana na pewno jeszcze bardziej skomplikuje sposób przyznawania pomocy. Nie wiadomo też, czy będzie odnosić się tylko do zasiłku, czy również przysługujących do niego dodatków - wskazuje Natalia Siekierka, zastępca kierownika działu świadczeń MOPS w Wrocławiu.

Prostszym rozwiązaniem jej zdaniem byłaby jedna, ale wystarczająco wysoka podwyżka kryterium, która spowodowałaby zwiększenie liczby dzieci uprawnionych do zasiłku.

- Koszt weryfikowania uprawnień rodzica i przyznanie mu zasiłku, który przy zastosowaniu proponowanej zasady wyniesie np. 5 zł, będzie niewspółmiernie wysoki do jego wartości - zaznacza z kolei Elwira Kochanowska-Pięciak, zastępca dyrektora MOPS w Rzeszowie.

Uważa, że nowe rozwiązanie może nie wpłynąć na zwiększenie liczby rodzin korzystających z pomocy. Jest to związane z tym, że kryterium dochodowe ze względu na długoletni okres zamrożenia jest obecnie na bardzo niskim poziomie. Jego przekroczenia często są więc wyższe od kwot zasiłków.

@RY1@i02/2014/192/i02.2014.192.18300050c.802.jpg@RY2@

Przyznawanie pomocy na dzieci

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl