Nowy pomysł Unii dla młodych

Bezrobocie wśród młodzieży stanowi problem w większości krajów Unii Europejskiej, a Polska nie jest tu wyjątkiem. Według danych Eurostatu stopa bezrobocia wśród młodzieży pod koniec ubiegłego roku wynosiła w Polsce 27,7 proc. Była więc ok. 2,5-krotnie wyższa od stopy bezrobocia ogółem. Była też wyższa od średniej unijnej, która wynosiła 23,7 proc. Nie jest jednak najgorzej, bo więcej młodych osób bez pracy jest w takich krajach jak Grecja, Hiszpania, Włochy, Chorwacja czy Słowacja.

Problem bezrobotnej młodzieży stał się na tyle ważny, że Komisja Europejska przygotowała specjalny program na rzecz zwalczania tego zjawiska. Projekt o nazwie "Gwarancja dla młodzieży" ma zagwarantować, że wszyscy młodzi ludzie poniżej 25. roku życia - niezależnie od tego, czy zarejestrują się w urzędzie pracy, czy też nie - uzyskają dobrej jakości ofertę w ciągu czterech miesięcy od zakończenia formalnego kształcenia lub utraty pracy. Chodzi o ofertę zatrudnienia, przyuczenia do zawodu, stażu lub dalszego kształcenia, która będzie dostosowana do indywidualnych potrzeb i sytuacji.

6 mld euro dla młodych bezrobotnych

Na wszystkie działania adresowane do młodych bezrobotnych w Unii zaplanowano, w nowej perspektywie finansowej na lata 2014-2020, 6 mld euro (cały budżet UE na ten okres wynosi 908 mld euro). Ale Międzynarodowa Organizacja Pracy oszacowała koszty "Gwarancji dla młodzieży" na 21 mld euro. Polska ma otrzymać w ramach tej pomocy 1 mld euro. Według zapowiedzi polskiego rządu środki mają być wydane na kształcenie młodych w zakresie twardych umiejętności i działania, które dopasują umiejętności młodych do oczekiwań pracodawców. Według danych przytaczanych w dokumencie roboczym Komisji Europejskiej z grudnia 2012 średnio w krajach ok. 21 proc. pracowników ma niedostateczne wykształcenie, z kolei za wysokie kwalifikacje ma ok. 15 proc. Europejczyków.

Zgodnie z rządowymi dokumentami beneficjentami "Gwarancji dla młodzieży" będą osoby bezrobotne w wieku do 25 roku życia, osoby w wieku między 15 a 17 lat, które przedwcześnie skończyły naukę, osoby mające od 18 do 25 lat, z tzw. grupy NEET, do której zaliczane są osoby niepracujące, niewykształcone i nieobjęte dotąd szkoleniami. Dodatkowo na pomoc w ramach gwarancji mogą liczyć osoby w wieku między 18. a 29. rokiem życia, objęte systemem pożyczkowym Banku Gospodarstwa Krajowego.

Nowe kwalifikacje

Działania podejmowane w ramach "Gwarancji dla młodzieży" koncentrować się będą głównie na możliwości zdobycia zawodu, zmiany zawodu lub podwyższenia posiadanych kwalifikacji zawodowych, zdobycia doświadczenia zawodowego i podjęcia pracy, prowadzących do usamodzielnienia się młodej osoby. Dlatego też podstawowymi formami wsparcia będą szkolenia zawodowe, staże u pracodawców, usługi poradnictwa zawodowego oraz pośrednictwa pracy. Dodatkowo przewiduje się treningi aktywnego poszukiwania pracy, takie jak szkolenia z zakresu umiejętności poszukiwania pracy czy dostęp do elektronicznych baz danych, służące uzyskaniu umiejętności poszukiwania zatrudnienia. Każdorazowo młoda osoba ma otrzymać jedną z propozycji w ciągu czterech miesięcy od momentu utraty pracy lub zakończenia kształcenia.

Na szczeblu centralnym realizacją "Gwarancji dla młodzieży" zajmować się będą Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, Komenda Główna Ochotniczych Hufców Pracy oraz Bank Gospodarstwa Krajowego. Natomiast regionalnie i lokalnie zostaną do tego zobligowani wojewódzkie i powiatowe urzędy pracy, Ochotnicze Hufce Pracy oraz wyłonieni w konkursach partnerzy, tacy jak agencje zatrudnienia czy prywatni pracodawcy. Gwarancje startują już w III kwartale tego roku.

Jan Czarnecki