Cisza wyborców

Ze studiów historycznych w czasach PRL-u Mirosław Makowski pamięta dwóch kolegów, którym udało się zaistnieć w życiu publicznym III RP. Jeden głosił poszanowanie konstytucji oraz deklarował przywiązanie do liberalnych wartości, na których osadzona jest Unia Europejska. Drugi nawoływał do obrony konserwatywnego porządku i dekomunizacji państwa, wierząc, że to naród jest najwyższym suwerenem. Ten pierwszy – Bronisław Komorowski – został w końcu prezydentem Polski, ten drugi – Jerzy Targalski – odnalazł się w roli prawicowego publicysty. Mirosław Makowski nie utożsamia się dziś z żadną z wizji Polski prezentowanych przez kolegów ze studiów ani nawet nie chodzi na wybory.

Przed 1989 r., kiedy mówiło się, że nikt przyzwoity nie powinien głosować, tylko raz pofatygował się do urny. Skończył osiemnastkę, więc chciał zrobić użytek z dowodu osobistego. – To był 1970 r. Mieszkałem na Żoliborzu, skąd startował towarzysz Józef Kępa, moczarowiec, okryty złą sławą po wydarzeniach z marca 1968 r. „Moczary, moczary, a gdzieniegdzie kępa” – tak wtedy mówiła warszawska ulica. Sugerowano, żeby wyjątkowo pójść na te niby-wybory i skreślać tylko Kępę. Poszedłem z matką, wziąłem kartę do głosowania, długopis i nie wchodząc do kabiny, przy całej komisji skreśliłem Kępę. Matka też. Miny członków komisji były bezcenne. Towarzysza Kępę skreśliło wówczas jakieś 92 proc. głosów, co na tle innych kandydatów było symboliczną klęską. Wtedy chyba jedyny raz poczułem się wygranym wyborcą – żartuje Makowski.