Komu ZUS sporządzi kartę wypadku

ZUS sporządza kartę wypadku dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność oraz osoby z nią współpracującej, a także dla osób wykonujących pracę na podstawie umowy uaktywniającej, o której mowa w ustawie z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3.

Tryb postępowania

Osoba, która ulega wypadkowi przy prowadzeniu działalności, powinna niezwłocznie, najszybciej jak to jest możliwe, powiadomić ZUS o zaistnieniu zdarzenia. Organ rentowy przygotował formularz - zawiadomienie o wypadku. Wpisuje się w nim w pierwszej części dane identyfikacyjne (imię i nazwisko, adres zamieszkania, PESEL, datę urodzenia, rodzaj dokumentu potwierdzającego tożsamość, serię i numer dowodu osobistego, nazwę firmy, NIP, adres siedziby płatnika i ewentualnie telefon kontaktowy). W części drugiej podawane są dane identyfikacyjne osoby zawiadamiającej o wypadku. Trzecia zawiera informacje o zdarzeniu, tj. datę i godzinę jego zaistnienia, planowaną godzinę rozpoczęcia i zakończenia pracy w dniu wypadku, rodzaj doznanych urazów, a przede wszystkim szczegółowy opis okoliczności, miejsca i przyczyn wypadku. W zawiadomieniu trzeba podać także informację, czy była udzielona pierwsza pomoc medyczna (a jeżeli tak, to należy podać nazwę i adres placówki). W przypadku prowadzenia postępowania w sprawie wypadku przez policję, prokuraturę lub inne organy wskazać trzeba nazwę i adres organów prowadzących to postępowanie.

Jeżeli okoliczności zaistnienia zdarzenia mogą potwierdzić świadkowie, w zawiadomieniu wskazuje się imiona i nazwiska świadków oraz adresy ich zamieszkania. Osoba zawiadamiająca o wypadku składa oświadczenie (część czwarta zawiadomienia) o prawdziwości danych zawartych w częściach od pierwszej do trzeciej oraz zakreśla dokumenty, które dołącza w celu sporządzenia karty wypadku albo w przypadku ich braku wskazuje, do kiedy zobowiązuje się dostarczyć brakujące dowody, oraz składa czytelny podpis.

Dowody i informacje

Po otrzymaniu zawiadomienia o wypadku ZUS podejmuje działania mające na celu sporządzenie karty wypadku. Osoba poszkodowana powinna dołączyć - w zależności od okoliczności wypadku - dowody niezbędne do jej sporządzenia.

Dokonując oceny związku zaistniałego zdarzenia z wypadkiem przy prowadzeniu działalności gospodarczej, ZUS musi ustalić, jakiego rodzaju działalność zainteresowany prowadzi. Jeżeli posiada on zaświadczenie potwierdzające wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo udzielenie licencji lub koncesji (gdy jest wymagana), przedkłada taki dokument do wglądu lub składa kserokopię. W razie jego braku ZUS we własnym zakresie uzyskuje taką informację. Jeżeli zdarzenie dotyczy wypadku komunikacyjnego, przydatna jest notatka służbowa policji lub ewentualnie postanowienie prokuratury o wszczęciu postępowania karnego lub jego zawieszeniu czy umorzeniu. Dla dokonania oceny zdarzenia i związku z prowadzoną działalnością istotne są także informacje zawarte w dokumentacji medycznej, tj. karcie informacyjnej ze szpitala lub innych dokumentach dotyczących udzielonej pierwszej pomocy medycznej. Złożyć można kserokopię dokumentacji, a oryginały zachować do wglądu. Ponadto przydatne są wyjaśnienia tak poszkodowanego, jak i świadków zdarzenia.

Postępowanie powypadkowe przez ZUS zostaje również wszczęte w sytuacji złożenia wniosku o świadczenie określone w art. 6 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (dalej: ustawa wypadkowa), oczywiście o ile do rozpatrzenia wniosku niezbędne jest przeprowadzenie takiego postępowania.

Po zapoznaniu się z treścią karty wypadku osoba zainteresowana może zgłosić uwagi i zastrzeżenia do ustaleń zawartych w karcie wypadku, o czym zostaje pouczona przez organ rentowy przy odbiorze karty wypadku. Uwagi zgłasza się w formie pisemnej lub ustnej do protokołu. Jeżeli po ponownej analizie organ rentowy uzna, że uwagi są zasadne (np. nie uwzględniono przy ocenie dowodów jednego z nich, który ma wpływ na odmienną ocenę zdarzenia), sporządza nową kartę wypadku z adnotacją o anulowaniu poprzedniej.

Jakie świadczenia

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność i osoby z nimi współpracujące mają prawo (w przypadku zaistnienia wypadku przy prowadzeniu działalności) do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego określonych w art. 6 ustawy wypadkowej. Przysługują one także osobom wykonującym pracę na podstawie umowy uaktywniającej, o której mowa w ustawie o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3.

Świadczenia nie przysługują osobie prowadzącej działalność oraz osobie współpracującej z nią w przypadku wystąpienia w dniu wypadku zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne na kwotę przekraczającą 6,60 zł, aż do czasu spłaty całości zadłużenia. Prawo do świadczeń wymienionych powyżej - za wyjątkiem prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy i renty szkoleniowej - przedawnia się, jeżeli zadłużenie nie zostanie uregulowane w ciągu 6 miesięcy od dnia wypadku. [przykład]

Pamiętać trzeba, że świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują ubezpieczonemu:

wgdy wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa,

wktóry będąc w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku.

Ważne

ZUS wszczyna postępowanie powypadkowe po złożeniu zawiadomienia o wypadku przez osoby, dla których jest właściwy do sporządzenia karty wypadku

PRZYKŁAD

Gdy istnieją zaległości

Osoba w ramach prowadzonej działalności ma sklep komputerowy oraz świadczy usługi z zakresu naprawy sprzętu w domu klienta. Jadąc do klienta 16 września 2013 r., uległa wypadkowi samochodowemu. Winę za zaistniałe zdarzenie ponosi kierowca samochodu ciężarowego. Prowadzący działalność zawiadomił ZUS o zaistniałym zdarzeniu po miesiącu, po wyjściu ze szpitala. Złożył stosowne dokumenty. Przedsiębiorca na dzień zaistnienia zdarzenia zalegał ze składkami na ubezpieczenia społeczne w wysokości 3000 zł. Uregulował należność 20 października 2013 r. i złożył wniosek o wypłatę zasiłku chorobowego. Zdarzenie spełnia kryterium wypadku przy pracy (nagłość, przyczyna zewnętrzna, uraz i związek z prowadzoną działalnością - wypadek w drodze do klienta). ZUS sporządzi kartę wypadku, a wobec uregulowania zaległości wypłaci zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego.

@RY1@i02/2013/235/i02.2013.235.03300020d.803.jpg@RY2@

Tryb postępowania - krok po kroku

Katarzyna Tomczyk

ekspert z zakresu ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna

Art. 6, art. 8 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Art. 3, art. 5 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322 z późn. zm.).

Ustawa z 4 lutego 2011r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. nr 45, poz. 235 z późn. zm.).