Stan zatrudnienia na 30 listopada decyduje, kto będzie wypłacał świadczenia z ubezpieczenia chorobowego

Na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej: ustawa zasiłkowa), prawo do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, ich wysokość ustalają oraz wypłacają je płatnicy składek, którzy na dzień 30 listopada zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych (czyli co najmniej 21).

Jeśli podmiot zgłasza do ubezpieczenia chorobowego do 20 osób, płatnikiem zasiłków będzie ZUS. Ponadto organ rentowy wypłaca zasiłki osobom prowadzącym pozarolniczą działalność i osobom z nimi współpracującym, a także osobom uprawnionym do zasiłków za okres po ustaniu ubezpieczenia (np. pracownikom, zleceniobiorcom).

Przy ustalaniu liczby ubezpieczonych na dzień 30 listopada uwzględnić trzeba wyłącznie osoby, które podlegają ubezpieczeniu chorobowemu. A więc pracowników, zleceniobiorców, osoby wykonujące pracę nakładczą, osoby prowadzące działalność gospodarczą i osoby z nimi współpracujące, o ile podlegają temu ubezpieczeniu. W liczbie ubezpieczonych nie należy uwzględniać pracowników przebywających na urlopie wychowawczym oraz bezpłatnym.

Obecnie prawo do wypłacania zasiłków będzie ustalane na przyszły rok kalendarzowy i zmiana liczby osób zgłaszanych przez płatnika do ubezpieczenia chorobowego, tj. jej zwiększenie lub zmniejszenie po 30 listopada 2013 r., nie będzie miała wpływu na uprawnienie do wypłaty zasiłków w 2014 roku.

Jeżeli płatnik składek na 30 listopada nie zgłaszał nikogo do ubezpieczenia chorobowego, liczbę ubezpieczonych ustala się na pierwszy miesiąc, w którym dokonał takiego zgłoszenia.

Trzeba też pamiętać, że jeżeli ZUS rozpoczął wypłatę zasiłku przed 1 stycznia (np. w listopadzie), to kontynuuje wypłatę świadczenia za nieprzerwany okres niezdolności do pracy w nowym roku kalendarzowym, nawet jeżeli od 1 stycznia to płatnik składek jest już zobowiązany do wypłaty zasiłków swoim ubezpieczonym. W konsekwencji zasiłek macierzyński od 1 stycznia 2014 r. w dalszym ciągu będzie wypłacał ZUS i należne od kwoty tego zasiłku składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe będą wykazywane w dokumentach rozliczeniowych składanych przez ZUS.

Zadania związane z ustalaniem prawa do świadczeń i ich wysokości oraz wypłatą świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa płatnicy składek wykonują odpłatnie. Wynagrodzenie z tego tytułu jest określone jako 0,1 proc. kwoty prawidłowo wypłaconych należności. Kwota ta jest wykazywana w deklaracji ZUS DRA w bloku V pole 02.

Michał Jarosik

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

Podstawa prawna

Art. 61 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512, z późn. zm.).