Czy za pracującego na urlopie rodzicielskim należy opłacać składki na FP i FGŚP

CO MÓWIĄ PRZEPISY

Zgodnie z art. 182¹ par. 5 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.; dalej k.p.) pracownik może łączyć korzystanie z dodatkowego urlopu macierzyńskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. W takim przypadku dodatkowego urlopu macierzyńskiego udziela się na pozostałą część wymiaru czasu pracy. Z kolei art. 182^1a par. 6 k.p. dotyczący urlopu rodzicielskiego odsyła w tym zakresie do art. 182¹ par. 5 k.p., co oznacza, że urlop rodzicielski można łączyć z wykonywaniem pracy na takich samych zasadach.

Kwestie zwolnienia z obowiązku opłacania składek na FP i FGŚP regulują odpowiednio art. 104a ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.) oraz art. 9a ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 272). Zgodnie z nimi nie opłaca się składek za pracowników powracających z urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego w okresie 36 miesięcy począwszy od pierwszego miesiąca po powrocie z urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego.

Z przepisów wynika zatem, że zwolnienie przysługuje przy spełnieniu następujących warunków:

1) pracownik korzystał z urlopu związanego z rodzicielstwem (poza urlopem ojcowskim),

2) pracownik wrócił po urlopie do pracy do pracodawcy, który zatrudniał go przed urlopem.

STANOWISKO URZĘDU

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej na specjalnie stworzonej platformie (www.rodzicielski.gov.pl/rodzic w pracy) poświęconej tematyce uprawnień rodzicielskich udziela informacji w formie pytań i odpowiedzi, niezbędnych pracodawcom oraz samym zainteresowanym ubezpieczonym. Znajdziemy tam na niej również odpowiedź na pytanie: "Czy w trakcie jednoczesnego korzystania z urlopu rodzicielskiego i wykonywania pracy na 1/2 etatu pracownik jest zwolniony z opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych?" Wynika z niej, że zwolnienie z odprowadzania składek na FP i FGŚP nie przysługuje za pracownika, który łączy korzystanie z urlopu rodzicielskiego z pracą na 1/2 etatu. Natomiast będzie ono przysługiwało w okresie 36 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po zakończeniu korzystania przez pracownika z urlopu rodzicielskiego.

ZDANIEM EKSPERTÓW

Trafne stanowisko

@RY1@i02/2014/098/i02.2014.098.217000500.804.jpg@RY2@

Izabela Nowacka ekspert ds. wynagrodzeń

Informacja podana na stronie resortu pracy dotyczy urlopu rodzicielskiego, ale przez analogię ma również zastosowanie do dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Urlopu rodzicielskiego udziela się bowiem bezpośrednio po zakończeniu dodatkowego urlopu i również można go łączyć z pracą na takich samych zasadach jak urlop dodatkowy. Stanowisko resortu pracy jest moim zdaniem trafne i można je uzasadnić tym, iż urlopu dodatkowego udziela się bezpośrednio po urlopie podstawowym, a rodzicielskiego - po dodatkowym macierzyńskim.

Zatem po wykorzystaniu urlopu podstawowego pracownik przechodzi na urlop dodatkowy, a potem rodzicielski, i nie można uznać, że wrócił do pracy. Owszem, łączy ją z urlopem, ale w mniejszym wymiarze, pobierając zarówno wynagrodzenie, jak i zasiłek macierzyński.

Zgodnie z art. 104a ustawy o promocji zatrudnienia oraz z art. 9a ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy zwolnienie z opłacania składek na FP i FGŚP przysługuje w okresie 36 miesięcy począwszy od pierwszego miesiąca po powrocie z wyżej wskazanych urlopów.

Z tego wniosek, że przez powrót do pracy, dla celów korzystania zwolnienia z FP i FGŚP, rozumie się przystąpienie przez pracownika do pracy, w jego normalnym wymiarze, zgodnym z umową o pracę i definitywne zakończenie urlopu na dziecko.

Inny wniosek

@RY1@i02/2014/098/i02.2014.098.217000500.805.jpg@RY2@

Paweł Ziółkowski ekspert z zakresu podatków i prawa pracy

Na stronie firmowanej przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej (www.rodzicielski.gov.pl) zamieszczona jest informacja, z której wynika, że w okresie łączenia urlopu rodzicielskiego z pracą na pół etatu nie przysługuje zwolnienie z odprowadzania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Stwierdzenie MPiPS nie jest poparte jakimkolwiek wywodem prawnym. Tymczasem okazuje się, że treści zapisów ustawowych można wyprowadzić dokładnie odwrotny wniosek. Urlop rodzicielski może być łączony z pracą w wymiarze maksymalnie 1/2 etatu. Zgodnie ze stanowiskiem resortu zwolnienie nie przysługuje, ponieważ pracownik wciąż przebywa na urlopie rodzicielskim. Resort zdaje się nie zauważać, że przed rodzicielskim pracownik korzystał z dodatkowego urlopu macierzyńskiego, z którego wrócił do pracy - co prawda na 1/2 etatu, ale wrócił. Skoro zatem wrócił, to korzystanie ze zwolnienia powinno być możliwe.

Oczywiście można argumentować, że co się odwlecze, to nie uciecze, a skorzystanie ze zwolnienia po powrocie z rodzicielskiego da większe oszczędności, czyli warto zaczekać. Problem jednak w tym, że z przepisu to nie wynika, wobec czego mamy kolejny przykład, jak wadliwie są zredagowane przepisy wprowadzające to zwolnienie. Nieprecyzyjność zapisów powoduje, że MPiPS oraz ZUS tworzą prawo w drodze wykładni, coraz dalej oddalając się od językowych zapisów stosownych ustaw.

Za i przeciw

@RY1@i02/2014/098/i02.2014.098.217000500.806.jpg@RY2@

Magdalena Januszewska radca prawny

Ani art. 104a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ani art. 9a ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy nie precyzuje, czy pracodawca może nie opłacać składek na FP i FGŚP po powrocie podwładnego do pracy w niepełnym wymiarze w związku z częściowym urlopem rodzicielskim,. Przepisy te wskazują jedynie, że pracodawcy nie opłacają składek na FP i FGŚP za powracających do pracy z poszczególnych urlopów związanych z rodzicielstwem w okresie 36 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po powrocie z danego urlopu.

Pracownik, który łączy urlop rodzicielski z zatrudnieniem, na część etatu powrócił przecież do pracy po dodatkowym urlopie macierzyńskim. Za tą wykładnią opowiedzą się ci pracodawcy, których z podwładnym wiąże terminowa umowa o pracę, której nie zamierzają przedłużać.

Jeśli pracodawca zamierza długotrwale współpracować z pracownikiem, to opłaca mu się zacząć korzystać z ulgi w składkach dopiero wtedy, gdy podwładny definitywnie wróci do pracy. Korzyść będzie co prawda odroczona, ale większa, bo obliczana od pełnej płacy podwładnego. Stanowisko prezentowane przez MPIPS jest dla niego korzystne. Taki też był cel wprowadzenia tych regulacji - zniechęcenie pracodawców do pozbywania się młodych rodziców powracających do pracy.

PRZYKŁAD

Pracownica zatrudniona na cały etat przebywała na dodatkowym urlopie macierzyńskim do 14 maja 2014 r., a od 15 maja przebywa na rocznym urlopie rodzicielskim. Od pierwszego dnia urlopu rodzicielskiego podjęła pracę u swojego pracodawcy, w połowie wymiaru. Za pracę łączoną z opieką nad dzieckiem wynagrodzenie pracownicy zostało obniżone z 4000 zł do 2000 zł. Oprócz wynagrodzenia płatnik wypłaca pracownicy 80-proc. zasiłek macierzyński pomniejszony proporcjonalnie do wymiaru etatu.

Stosując się do zaleceń resortu pracy, zwolnienie z opłacania składek na FP i FGŚP przysługuje pracodawcy dopiero od następnego miesiąca po tym, w którym zakończył się urlop rodzicielski i nastąpił powrót pracownicy do pracy na pełen etat. Natomiast za okres pracy na pół etatu łączonej z urlopem rodzicielskim ma obowiązek te składki ponosić, gdyż w przeliczeniu na okres miesiąca przychód pracownicy, podlegający składkom na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, jest wyższy od minimalnego wynagrodzenia za pracę.

NASZA RADA

Wydaje się, że zwolnienia z obowiązku opłacania składek na FP i FGŚP powinny przysługiwać po powrocie pracownika do pracy, ale nie w czasie łączonym z urlopem rodzicielskim czy dodatkowym macierzyńskim. W tym bowiem czasie pracownik pobiera jednocześnie wynagrodzenie za pracę oraz zasiłek macierzyński. A ustawodawcy raczej chodziło o sytuację, kiedy pracownik powraca na wymiar wskazany w umowie o pracę i podejmuje pracę na zasadach sprzed skorzystania z urlopu. Zatem zalecamy stosować stanowisko resortu pracy.

Oprac. K.D. i I.N.