Wspólnik musi pamiętać o zgłoszeniu się do ZUS

Osoba przystępująca do prowadzącej już działalność spółki komandytowej podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od dnia złożenia notarialnego oświadczenia o przystąpieniu do tej spółki.

Spółka komandytowa jest szczególnym rodzajem spółki, w którym występują dwa rodzaje wspólników. Są to komplementariusze odpowiadający za zobowiązania spółki bez ograniczenia oraz komandytariusze, których odpowiedzialność jest ograniczona. Komandytariusz odpowiada za zobowiązania spółki wobec jej wierzycieli tylko do wysokości sumy komandytowej (art. 111 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych, t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030; dalej: k.s.h.).

Spółka komandytowa jest spółką osobową. Może więc we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Spółka komandytowa powstaje z chwilą wpisu do rejestru (art. 109 k.s.h.). Zgłoszenie spółki komandytowej do rejestru wymaga wskazania z imienia i nazwiska bądź firmy (nazwy) komandytariuszy (art. 110 par. 1 pkt 3 k.s.h.). Przy czym podmioty zawiązujące spółkę komandytową uzyskują status jej wspólników (komplementariuszy i komandytariuszy) dopiero z momentem wpisania spółki do rejestru, wcześniej bowiem spółka nie istnieje.

Jak prowadzenie działalności

Członkostwo w spółce komandytowej uważane jest w systemie ubezpieczeń społecznych za prowadzenie pozarolniczej działalności objętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego (art. 6 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; dalej: u.s.u.s.). Ubezpieczeniom społecznym obowiązkowo podlega każdy będący osobą fizyczną wspólnik spółki komandytowej zawiązanej w celu wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej i prowadzącej taką działalność.

Znajduje to potwierdzenie również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, np. w wyroku z 13 września 2010 r. (sygn. akt II UK 82/10, OSNP 2012/1-2/21). W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że dla potrzeb podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym wspólnik spółki komandytowej uważany jest za osobę prowadzącą działalność pozarolniczą. Innymi słowy wykonywanie pozarolniczej działalności w rozumieniu przepisów regulujących obowiązek ubezpieczenia społecznego to nic innego jak posiadanie statusu wspólnika spółki komandytowej prowadzącej działalność gospodarczą. Przy czym skutek w postaci podlegania ubezpieczeniom społecznym jest niezależny od woli wspólników i ukształtowania przez nich stosunków wewnętrznych spółki.

Wspólnicy spółki komandytowej nie mogą więc umową spółki wyłączyć lub ograniczyć powstania ubezpieczenia społecznego wspólnika. Nie ma tu też znaczenia czy wspólnik aktywnie prowadzi sprawy spółki i się w nią angażuje, czy też jest bierny i zdaje się na decyzje innych wspólników. Podobnie wskazywał Sąd Apelacyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z 10 lipca 2013 r. (sygn. akt III AUa 1796/12 ).

Termin uzyskania statusu

W praktyce problematyczne są sytuacje dotyczące komandytariusza przystępującego w formie aktu notarialnego do istniejącej już spółki komandytowej. Sporne bywa bowiem to, kiedy uzyskuje on status jej wspólnika, prowadzący do objęcia go ubezpieczeniami społecznymi z mocy ustawy, a więc czy następuje to z chwilą przystąpienia do spółki, czy też z chwilą wpisania go do rejestru przedsiębiorców. Rozstrzygając te wątpliwości, Sąd Najwyższy wskazał, że data podpisania aktu notarialnego o przystąpieniu do spółki komandytowej jest terminem, od którego należy opłacać obowiązkowe składki na ubezpieczenie społeczne (wyrok z 7 stycznia 2013 r., sygn. akt II UK 144/12, LEX nr 1281321). Podobnie przyjął Sąd Najwyższy w wyroku z 7 marca 2012 r. (sygn. akt II UK 18/12, OSNP 2013/5-6/60). Stwierdził wyraźnie, że osoba przystępująca w charakterze komandytariusza do prowadzącej już działalność spółki komandytowej podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od dnia złożenia notarialnego oświadczenia o przystąpieniu do spółki. Wynika to z tego, że wpis do rejestru przedsiębiorców wspólnika spółki komandytowej nie ma charakteru prawotwórczego, ponieważ nie zastępuje ani nie uzupełnia w żadnym zakresie aktu przystąpienia do tej spółki, a jedynie potwierdza stan faktyczny i prawny wynikający z tego aktu. Wpis ten nie stanowi także tytułu ubezpieczenia społecznego.

Istotne jest przy tym, że zgodnie z art. 4 pkt 2 lit. d u.s.u.s. płatnikiem składek nie jest spółka komandytowa, lecz wspólnik jako ubezpieczony zobowiązany do opłacenia składek na własne ubezpieczenia społeczne ustanowione jako obowiązkowe wobec wspólników spółek handlowych w art. 8 ust. 6 pkt 4 tej ustawy (wyrok SN z 7 grudnia 2012 r., sygn. akt II UK 121/12, OSNP 2013/23-24/281).

@RY1@i02/2014/103/i02.2014.103.03300030c.802.jpg@RY2@

Ryszard Sadlik sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Ryszard Sadlik

sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.).