Będzie abolicja dla domowników

Osoby wcześniej podlegające ubezpieczeniom rolniczym, które przymusowo trafiły do ZUS, będą mogły na swój wniosek wrócić do kasy rolniczej.

Domownicy zgłoszeni przez rolników do ubezpieczenia społecznego w KRUS, którzy wykonywali niewielkie prace na podstawie umów-zleceń, z automatu trafiają do ZUS. Podstawą do ich wykluczenia z kasy jest art. 16 ust. 3 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1403 ze zm.). Zgodnie z nim osoba, która podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury lub renty, ewentualnie ma ustalone prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych - nie może być ubezpieczona w KRUS. Co więcej, aby zapobiegać podwójnemu opłacaniu składek, rolnicy i osoby prowadzące z nimi gospodarstwo mają obowiązek zgłaszania każdej dodatkowej pracy, która powoduje zmianę tytułu ubezpieczenia. Okazało się jednak, że rolnicy i domownicy tego nie robią. Wyszło to na jaw dopiero w ubiegłym roku. Właśnie wtedy zaczął działać system elektronicznego kontrolowania przez Narodowy Fundusz Zdrowia każdego przypadku podwójnego ubezpieczenia zdrowotnego rolników. Na tej podstawie ujawniono liczne przypadki niezgłaszania przez rolników i ich bliskich faktu wykonywania pracy na podstawie umów-zleceń, a tym samym niezgodnego z obowiązującym prawem pozostawania w podwójnym ubezpieczeniu: w ZUS (z tytułu wykonywania tej umowy) i w KRUS (z tytułu prowadzenia działalności rolniczej). Wiele osób wykonujących niewielkie prace na podstawie umowy-zlecenia podlegało ubezpieczeniu w ZUS przez kilka lub nawet kilkanaście lat.

Organizacje rolnicze domagały się pilnego przygotowania ustawy abolicyjnej. Takie rozwiązania zostały więc dodane do procedowanego przez Sejm rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw.

Po wejściu w życie nowych rozwiązań nie będzie kwestionowane podwójne ubezpieczenie w KRUS i ZUS. Wprowadzono jednak warunek, że może ono występować tylko do dnia wejścia w życie projektowanych przepisów. Jeśli KRUS już wydał decyzję wykluczającą z kasy, rolnicy i domownicy będą mogli wnioskować o powrót do niej. Z takiej możliwości skorzystają tylko te osoby, które wykonywały pracę na podstawie umowy-zlecenia, osiągając miesięczny przychód nie wyższy niż połowa minimalnego wynagrodzenia.

Ważne

KRUS może zwrócić nienależnie zapłacone składki, jeżeli od ich opłacenia nie upłynęło więcej niż 5 lat

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl