Czy można zwolnić w czasie urlopu wychowawczego

ekspert z zakresu prawa pracy

Tak, jest możliwe zwolnienie tylko jednego pracownika w trybie zwolnienia indywidualnego uregulowanego w art. 10 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (dalej ustawa).

Zwolnienie indywidualne następuje w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Pod warunkiem że przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron, a zwolnienia w okresie nieprzekraczającym 30 dni obejmują mniejszą liczbę pracowników niż przewidziane dla zwolnień grupowych (określonych w art. 1 ustawy).

Przyczynę niedotyczącą pracownika należy uznać za wyłączny powód uzasadniający zwolnienie, jeżeli bez zaistnienia takiej przyczyny rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiłoby, gdyż byłoby nieuzasadnione (por. np. wyroki SN: z 3 października 1990 r., I PR 277/90, OSP 1991/5/127; z 10 października 1990 r., I PR 319/90, OSP 1991/9/210). W sytuacji gdy zwolnienia indywidualne z przyczyn niedotyczących pracowników obejmują pewną liczbę pracowników, których pracodawca wybiera z większej grupy pracowników wykonujących pracę tego samego lub podobnego rodzaju, przy ocenie zasadności wypowiedzenia należy brać pod uwagę nie tylko wystąpienie przyczyny niedotyczącej pracowników, którą uzasadnia rozwiązanie stosunku pracy, lecz także prawidłowość doboru pracowników do zwolnienia (wyrok SN z 6 listopada 2001 r., I PKN 675/2000, OSNP 2003/19/461). Głównym kryterium doboru do zwolnienia jest przydatność pracownika do pracy na danym stanowisku. Natomiast w przypadku porównywalnej przydatności dwóch lub większej liczby pracowników - zgodność zwolnienia danego pracownika z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa do rozwiązania stosunku pracy. O przydatności pracownika do pracy świadczą w szczególności: wykształcenie, staż pracy ogólny i zakładowy, dotychczasowy (nienaganny) przebieg pracy, a także dyspozycyjność, tj. możliwość liczenia nie tylko na obecność pracownika w przewidzianym dla niego czasie pracy, ale także - w razie potrzeby - w ponadwymiarowym czasie pracy, w szczególności w zastępstwie innego pracownika (por. wyroki SN: z 7 grudnia 1999 r., I PKN 417/99, OSNAPiUS 2001/8/273 i z 23 stycznia 2001 r., I PKN 191/2000, OSNAPiUS 2002/18/433).

Jeżeli chodzi o możliwość zwolnienia w czasie urlopu wychowawczego, należy wskazać wyrok Sądu Najwyższego z 15 lutego 2006 r. (II PZP 13/05, OSNAPiUS 2006/21-22/315). W orzeczeniu tym SN stwierdził, że przepis art. 10 ust. 1 i 2 ustawy może stanowić podstawę rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem w okresie urlopu wychowawczego.

Możliwe jest to wyłącznie pod warunkiem niezgłoszenia sprzeciwu przez zakładową organizację związkową w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o zamierzonym wypowiedzeniu.

Art. 10 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 z późn. zm.).