Czy przysługuje prawo do odprawy

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Nie. Korzystny dla pracownika wynik sporu o odszkodowanie z art. 45 par. 1 k.p. nie skutkuje automatycznym uznaniem zasadności równolegle dochodzonych roszczeń o odprawę pieniężną z art. 8 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracownika. Wyrok uwzględniający roszczenie pracownika o odszkodowanie oznacza tyle, że podana przez pracodawcę przyczyna wypowiedzenia była albo tak niekonkretna, iż nie poddawała się weryfikacji, przez co naruszono przepis art. 30 par. 4 kodeksu pracy, albo nieuzasadniona.

Prawo do odprawy pieniężnej ma natomiast charakter odrębny. Przesłanką zasądzenia tego świadczenia nie jest niezgodność z przepisami bądź bezzasadność wypowiedzenia umowy o pracę, ale rozwiązanie stosunku pracy w ramach zwolnień grupowych lub indywidualnych spowodowanych przyczynami niedotyczącymi pracownika.

Udowodnienie przez pracownika, że przyczyna wskazana w wypowiedzeniu umowy o pracę nie była uzasadniona, nie przesądza zatem o tym, jaka rzeczywista przyczyna legła u podstaw decyzji pracodawcy. Przyczyną tą, i to wyłączną, musi być bowiem zwolnienie indywidualne (lub grupowe) dokonane z powodów organizacyjnych lub ekonomicznych. Tę okoliczność powinien udowodnić pracownik, jeśli twierdzi, że przyczyną były zmiany organizacyjne (czy sytuacja ekonomiczna), które rodziły jego prawo do odprawy. Jeśli pracownik nie sprosta tym wymaganiom, to pomimo, że pracodawcy nie udało się wykazać zasadności przyczyny wskazanej w wypowiedzeniu pomimo uwzględnienia roszczenia o odszkodowanie, pozew o odprawę zostanie oddalony (wyrok Sądu Najwyższego z 12 września 2008 r. I PK 22/08, LEX nr 477658).

Art. 8, 10 ust. 1 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 z późn. zm.).