Co decyduje o zwolnieniu nauczycieli

ekspert z zakresu prawa pracy

W tej kwestii wielokrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy. Na przykład w wyroku z 6 lutego 1997 r. (I PKN 70/96, OSNP 1997/19/374) wskazał, że dyrektor szkoły może rozwiązać z nauczycielem stosunek pracy, gdy nie jest możliwe dalsze zatrudnienie wszystkich nauczycieli danej specjalności.

Przy ocenie prawidłowego zastosowania kryteriów wyboru nauczycieli do zwolnienia lub przeniesienia w stan nieczynny decydujący jest moment dokonania tych czynności.

Nauczyciel nielegitymujący się dyplomem ukończenia wyższej uczelni w chwili przeniesienia w stan nieczynny nie spełnia kryteriów posiadania pełnych kwalifikacji zawodowych, choćby późniejszy termin ukończenia studiów (egzamin magisterskiego) był znany dyrektorowi szkoły (wyrok Sądu Najwyższego z 14 lipca 1999 r., I PKN 156/99, OSNP 2000/19/714).

W wyroku z 22 września 2000 r. (I PKN 29/00, OSNP 2002/8/183) Sąd Najwyższy uznał natomiast, że długotrwałe, dezorganizujące prace w szkole nieobecności nauczyciela w pracy z powodu choroby mogą uzasadniać jego wybór do przeniesienia w stan nieczynny. W kolejnym wyroku SN stwierdził, że można przenieść w stan nieczynny nauczyciela legitymującego się kwalifikacjami zawodowymi równymi z posiadanymi przez innych nauczycieli, lecz którego praca jest najniżej oceniana przez przełożonych oraz uczniów i ich rodziców, a jego sytuacja osobista nie jest gorsza od pozostałych pracowników (wyrok Sądu Najwyższego z 5 listopada 1998 r., I PKN 420/98, OSNP 1998/24/784).

W wyborze nauczyciela do przeniesienia w stan nieczynny pracodawca powinien uwzględnić także podstawę nawiązania stosunku pracy, tj. mianowanie lub umowę o pracę (wyrok Sądu Najwyższego z 14 grudnia 2000 r., I PKN 138/00, OSNP 2002/16/374).

Jako kryterium wyboru nauczyciela do przeniesienia w stan nieczynny można przyjąć kwalifikacje zawodowe. Należy jednak pamiętać, że przy porównaniu tych kwalifikacji należy uwzględnić nie tylko poziom wykształcenia, ale także praktykę w nauczaniu przedmiotu (wyrok SN z 10 stycznia 2002 r., I PKN 771/00, OSNP 2002/10).

W ocenie Sądu Najwyższego nie jest dyskryminacją przeniesienie nauczyciela w stan nieczynny na podstawie niekorzystnej oceny jego pracy i osiągnięć w nauczaniu oraz wychowaniu uczniów (wyrok SN z 11 września 2001 r., I PKN 610/00, OSNP 2003/15/356).

Art. 20 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.).