W Niemczech pensja może być ustalona w kwocie netto

Firma zatrudniała robotników, którzy pracowali na budowach w Niemczech. Pracodawca poza umową zobowiązał ich do podpisania aneksu określającego ich wynagrodzenie w kwocie netto. A to oznacza, że w tym nie będzie zawierał się podatek oraz składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne. Pracodawca zobowiązał się, że będzie z własnych środków opłacał te zobowiązania. Dodatkowo jednak zobligował pracowników do ewentualnego zwrotu nadpłaconego podatku firmie. Urząd finansowy w Niemczech wydał decyzję o zwrocie nadpłaconego podatku. Pracownicy nie zwrócili tych kwot.

Firma skierowała więc przeciwko nim pozew do sądu I instancji i zażądała zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. W ocenie sądu powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Interes pracowników nie został naruszony, bo otrzymywali oni wynagrodzenie netto. Z pensji pracowników zostały wyłączone jedynie obciążenia publicznoprawne na rzecz niemieckiego organu podatkowego.

Sprawa trafiła do sądu II instancji. Ten jednak miał wątpliwości, czy nadpłacony podatek nie stanowi świadczenia należnego pracownikowi z tytułu stosunku pracy. Dlatego też skierował pytanie prawne do Sądu Najwyższego (SN). Zgodnie z nim SN miał rozstrzygnąć, czy w umowie o pracę wykonywaną za granicą można ustalić, że kwoty zapłaconego przez pracodawcę podatku nie stanowią części wynagrodzenia pracownika oraz czy zwrot nadpłaconego podatku nie stanowił świadczenia należnego pracownikowi z tytułu stosunku pracy.

Przedstawiciel firmy wskazywał przed SN, że progi podatkowe w Niemczech ustalane są w okresach miesięcznych według określonej tabeli (wyższy podatek, gdy wyższa pensja lub odwrotnie). A dopiero po roku kalendarzowym świadczenia te są zsumowane i wtedy okazuje się, czy podatek został nadpłacony, czy też trzeba dopłacić.

SN wydał odmowne postanowienie.

- Nie możemy udzielić odpowiedzi na to pytanie prawne, ponieważ to, czy przy ewentualnym zwrocie kosztów podatku wynagrodzenie powinno być określane w kwocie netto czy brutto, nie ma znaczenia w tej kwestii - uzasadniał Bogusław Cudowski, przewodniczący składu orzekającego SN.

Zdaniem SN umówienie się z pracownikiem zatrudnionym w Polsce, że jego wynagrodzenie będzie określane w kwocie netto, jest niemożliwe. Z kolei w Niemczech prawo dopuszcza taką formę. W przepadku omawianej sprawy zobowiązania do wynagrodzenia netto nie ma w umowie o pracę, ale w odrębnym oświadczeniu.

- Sąd II instancji musi sobie odpowiedzieć na pytanie, czy to oświadczenie pracowników jest częścią stosunku pracy - dodał Bogusław Cudowski.

Ustalenie płacy bez ujęcia obciążeń jest w Polsce niedopuszczalne

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl

Postanowienie Sądu Najwyższego z 6 lutego 2013 r., sygn akt I PZP 3/12.