Pracodawca może w każdym czasie cofnąć decyzję w sprawie ukarania pracownika

Jeżeli pracodawca nie podejmuje inicjatywy anulowania kary porządkowej, ulega ona zatarciu z mocy prawa po upływie roku nienagannej pracy pracownika. Poza tym uwzględnienie sprzeciwu pracownika lub uchylenie kary przez sąd pracy obliguje pracodawcę do oczyszczenia akt osobowych pracownika.

Przepisy kodeksu pracy przewidują zatarcie kary porządkowej z mocy prawa po upływie określonego czasu. Karę uważa się bowiem za niebyłą, a odpis zawiadomienia o ukaraniu usuwa z akt osobowych pracownika po roku nienagannej pracy. Do oceny nienagannej pracy pracodawca nie może stosować nadmiernie surowych kryteriów, gdyż nie chodzi tu o wyjątkową postawę, lecz o to, aby w tym czasie pracownik należycie wykonywał swoje obowiązki i nie naraził się na jakiekolwiek sankcje porządkowe.

W orzecznictwie SN podkreśla się jednak, że zatarciu z mocy prawa ulega jedynie kara porządkowa, a nie fakty, które były podstawą jej wymierzenia. Jednocześnie przyjmuje się, że zdarzenie powodujące ukaranie pracownika nie jest wyłączone spod późniejszej oceny pracownika i może być przyjęte przez pracodawcę jako podstawa wypowiedzenia umowy o pracę (zob. wyrok z 3 sierpnia 2007 r., I PK 82/2007; Gazeta Prawna 2008/1, str. 18).

Zatarcie kary z mocy prawa następuje niezależnie od woli pracodawcy, jeżeli pracownik w okresie roku wykazał się nienaganną pracą. Odpis zawiadomienia o karze może jednak zostać usunięty z akt osobowych pracownika także przed upływem rocznego terminu. Przede wszystkim może to nastąpić z inicjatywy pracodawcy. W takim przypadku okres, po jakim dochodzi do anulowania kary, zależy wyłącznie od pracodawcy, który sam dokonuje oceny, czy jest to okres wystarczający na wykazanie się przez pracownika właściwą postawą.

Inicjatorem w tej sprawie może być także reprezentująca pracownika zakładowa organizacja związkowa, która jest władna wystąpić do pracodawcy o uznanie kary za niebyłą przed upływem rocznego terminu. Może to uczynić w każdym czasie, ale i w tym przypadku ostatnie słowo należy do pracodawcy. Wniosek organizacji związkowej nie jest bowiem wiążący i pracodawca może go uwzględnić lub też odrzucić.

Skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących mu w razie ukarania również nie pozostaje obojętne dla wymierzonej kary porządkowej. Kara może być bowiem uznana za niebyłą w następstwie uwzględnienia sprzeciwu wniesionego przez pracownika wobec zastosowanej sankcji. W takim przypadku karę uznaje się za nienałożoną, a pracodawca powinien usunąć informację o niej z akt osobowych pracownika.

Z dokumentacji pracowniczej usuwa się także odpis zawiadomienia o ukaraniu w razie wydania przez sąd pracy orzeczenia o uchyleniu kary porządkowej. Jeżeli natomiast pracodawca wymierzył pracownikowi karę pieniężną, a następnie uwzględnił wniesiony przez niego sprzeciw bądź kara ta została uchylona przez sąd pracy, to jest on zobligowany zwrócić pracownikowi równowartość kwoty tej kary.

Danuta Klucz

gp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 113 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).