Odwołany członek zarządu nie może domagać się przywrócenia do pracy

TEZA:

Wadliwe wypowiedzenie bez jego zaskarżenia w kodeksowym terminie do sądu pracy doprowadza do skutecznego rozwiązania stosunku pracy z upływem okresu wypowiedzenia.

STAN FAKTYCZNY:

Rada nadzorcza odwołała Elżbietę D. z funkcji członka zarządu. Następnego dnia otrzymała pismo podpisane przez członków nowego zarządu informujące ją, iż w związku z odwołaniem z funkcji zostaje zwolniona z obowiązku świadczenia pracy i jednocześnie jest zobowiązana do pozostawania w dyspozycji do czasu podjęcia decyzji odnośnie do stosunku pracy. Rada nadzorcza sporządziła pismo o wypowiedzeniu powódce umowy o pracę. W piśmie zawarte zostało stwierdzenie, iż następuje odwołanie Elżbiety D. ze stanowiska członka zarządu na podstawie art. 70 par. 1 i 2 k.p., co jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę.

Po odwołaniu zarządu rada nadzorcza powołała też komisję w celu oceny działań odwołanego zarządu. W związku z raportem komisji nowo powołany zarząd firmy rozwiązał z nią, podobnie jak z innymi członkami zarządu, umowę o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 k.p. Jako przyczynę rozwiązania umowy o pracę pracodawca wskazał rażące naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.

Elżbieta D. odwołała się do sądu rejonowego. Ten uznał, że rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia w trybie dyscyplinarnym było nieuzasadnione. W ocenie sądu Elżbiecie D. przysługuje wyłącznie roszczenie o odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za czas do upływu okresu wypowiedzenia. Sąd zasądził więc na jej rzecz kwotę 43 tys. zł tytułem odszkodowania. Od powyższego wyroku obie strony odwołały się do sądu okręgowego, który oddalił apelacje. Strony następnie wniosły skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Ten uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Z UZASADNIENIA:

Odwołany członek zarządu spółki kapitałowej nie ma prawa do przywrócenia do pracy. Pierwszeństwo przed regulacją kodeksu pracy w tym zakresie ma art. 203 par. 1 k.s.h., który zezwala na odwołanie członka zarządu spółki w każdym czasie. Nie zmienia to faktu, że zwalnianym z pracy członkom zarządów przysługuje ochrona przewidziana w kodeksie pracy, co wynika wprost z art. 203 par. 1 zdanie drugie k.s.h. Nie dotyczy to jednak możliwości jego przywrócenia do pracy, gdyż sprzeciwia się temu powołany przepis.

Odwołanemu członkowi zarządu, zatrudnionemu na tym stanowisku na podstawie umowy o pracę, którą rozwiązano sprzecznie z prawem, nie przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy. Jeżeli podlegał on szczególnej ochronie, to ma prawo do odszkodowania w wysokości równej wynagrodzeniu za czas pozostawania bez pracy.

WAŻNE WYJAŚNIENIA:

Rada nadzorcza z chwilą odwołania ze stanowiska członka zarządu traci kompetencję do dokonania wypowiedzenia umowy o pracę i wobec tego, zgodnie z regułą domniemania kompetencji zarządu, uprawnienie do dokonania tej czynności prawnej przechodzi na zarząd.

 Artur Radwan