Pracownikowi przysługuje ochrona przed wypowiedzeniem

Pracownik na urlopie bezpłatnym musi się liczyć z różnymi konsekwencjami, ale nie oznacza to, że jest całkowicie pozbawiony ochrony. Nadal bowiem obowiązują względem niego przepisy dotyczące zakończenia zatrudnienia. Przede wszystkim jednak w czasie urlopu bezpłatnego pracownik korzysta z ochrony przed wypowiedzeniem umowy o pracę.

Pracownik przebywający na urlopie może być zatem spokojny, że pracodawca nie wypowie mu w tym czasie stosunku pracy. Kodeks pracy zakazuje bowiem pracodawcy wypowiadać umowę o pracę w okresie każdego urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Urlop pracownika chroni go tylko przed utratą miejsca pracy, która byłaby następstwem wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę. Ochrona ta nie dotyczy natomiast skutku w postaci rozwiązania umowy o pracę. Jeżeli więc oświadczenie pracodawcy o wypowiedzeniu umowy zostało złożone przed rozpoczęciem urlopu, a skutek w postaci rozwiązania umowy nastąpi w trakcie jego trwania, to wówczas ochrona nie będzie miała zastosowania.

Istotne jest także to, że zakaz wypowiadania umowy o pracę w czasie nieobecności w pracy spowodowanej korzystaniem z urlopu dotyczy nie tylko wypowiedzenia definitywnego. Trzeba bowiem pamiętać, że przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę znajdują odpowiednie zastosowanie przy wypowiedzeniu wynikających z niej warunków pracy i płacy. To z kolei oznacza, że urlop chroni pracownika także przed dokonaniem przez pracodawcę wypowiedzenia zmieniającego.

Generalnie urlop stanowi dla pracodawcy przeszkodę w wypowiedzeniu umowy o pracę pracownikowi, który z niego korzysta. Działanie wbrew temu zakazowi powoduje, że wypowiedzenie jest wadliwe i z inicjatywy pracownika może być uznane za bezskuteczne. Od tej zasady istnieją jednak pewne wyjątki. Tak jak w przypadku innych chronionych pracowników, tak i w stosunku do osób chronionych ze względu na usprawiedliwioną nieobecność w pracy ochrona doznaje ograniczeń w sytuacjach szczególnych.

Wyjątek od zasady trwałości zatrudnienia stanowi bowiem ogłoszenie upadłości lub likwidacja pracodawcy. Ograniczenie ochrony pracownika przebywającego na urlopie bezpłatnym wynika także z ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. W przypadku zwolnień grupowych znaczenie ma jednak długość udzielonego urlopu.

Wypowiedzenie definitywne nie jest bowiem możliwe w czasie urlopu trwającego krócej niż trzy miesiące. Konsekwencją tego jest dopuszczalność wypowiedzenia umowy o pracę, gdy urlop bezpłatny trwa co najmniej trzy miesiące. Natomiast wypowiedzenie zmieniające z przyczyn niedotyczących pracownika jest możliwe niezależnie od czasu trwania urlopu bezpłatnego.

Powyższe ograniczenia nie dotyczą jednak pracownika, który może wypowiedzieć umowę o pracę w każdym czasie.

W czasie urlopu bezpłatnego pracodawca i pracownik mogą także zakończyć stosunek pracy w drodze porozumienia. Umowa może być rozwiązana również ze skutkiem natychmiastowym, co jednak z racji zwolnienia pracownika i pracodawcy ze wzajemnych obowiązków stanowić będzie sytuacje rzadsze. Poza tym w czasie urlopu może dojść do rozwiązania umowy z upływem okresu, na który została zawarta.

gp@infor.pl

Art. 41 i art. 41¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 5 ust. 3 i 4 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 z późn. zm.).