Czy można zwolnić za udział w strajku

Uczestnictwo pracownika w strajku tylko w niektórych sytuacjach może uzasadniać zastosowanie przez pracodawcę jednego z trybów rozwiązania umowy - wypowiedzenia lub rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym z winy pracownika. Uzależnione jest to przede wszystkim od ustalenia, czy strajk, w którym pracownik brał udział, był legalny. Niestety, regulująca te kwestie ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych nie wskazuje organu, który mógłby w sposób wiążący ustalić, czy prowadzony strajk jest legalny. Oceny takiej musi dokonać pracodawca przed podjęciem decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy z pracownikiem - organizatorem lub uczestnikiem strajku. Oceny takiej - choć na etapie znacznie późniejszym - dokona także sąd pracy w przypadku wniesienia przez pracownika odwołania od rozwiązania umowy o pracę. Nawet jednak gdyby strajk był zorganizowany (prowadzony) niezgodnie z przepisami ustawy, to sam w nim udział nie wystarczyłby jeszcze do zastosowania zwolnienia dyscyplinarnego. Trzeba bowiem ocenić, czy zachowanie pracownika było równocześnie ciężkim naruszeniem jego podstawowych obowiązków pracowniczych (wina umyślna lub rażące niedbalstwo). Z orzecznictwa Sądu Najwyższego (por. wyrok z 18 marca 1992 r., I PRN 11/92, Lex nr 14697) wynika, że inna jest odpowiedzialność organizatorów strajku (odpowiedzialność zaostrzona), a inna zwykłych jego uczestników. Udział w nielegalnym strajku zwykłych jego uczestników może nie stanowić ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, jeżeli pracownicy przystąpili do strajku w subiektywnym przekonaniu o jego legalności (brak winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa).