Kiedy trzeba udzielić zaległego urlopu

Pracownik, który ma dziesięć dni zaległego urlopu za 2008 rok, chciałby wykorzystać go w terminie od 30 marca, w związku z czym część tego urlopu przypadnie już po zakończeniu pierwszego kwartału.

- Czy jest to zgodne z przepisami - pyta pani Alina z Białegostoku.

Dla spełnienia tego obowiązku wystarczy jednak, aby pracownik rozpocząl urlop przed upływem tego terminu. Z zastrzeżeniem wyjątkowych sytuacji przewidzianych w art. 164-167 kodeksu pracy, pracodawca powinien udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo. Zasadą jest, że urlopy są udzielane zgodnie z planem urlopów. Pracodawca nie ustala planu urlopów, jeżeli zakładowa organizacja związkowa wyraziła na to zgodę albo gdy u danego pracodawcy nie działa organizacja związkowa. W takich przypadkach pracodawca ustala termin urlopu po porozumieniu z pracownikiem. Urlopu niewykorzystanego w tym terminie należy udzielić pracownikowi najpóźniej do końca I kwartału następnego roku kalendarzowego. Nie dotyczy to części urlopu udzielanego na żądanie (zgodnie z art. 167² k.p.). Z końcem roku niewykorzystane w nim dni urlopu na żądanie tracą co prawda swój szczególny charakter i przechodzą na następny rok jako zwykły urlop wypoczynkowy, ale nie muszą zostać udzielone do końca marca.

Zgodnie z wyrokiem SN z 24 stycznia 2006 r. sygn. akt I PK 124/05 OSNP 2006/23-24/354 urlop wypoczynkowy, ażeby spełniał swoją funkcję, musi być udzielony w czasie sprzężonym z procesem pracy (czyli najpóźniej do końca I kwartału następnego roku), w związku z czym udzielenie zaległego urlopu w tym terminie nie jest uzależnione od zgody pracownika. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 168 k.p. nie wymaga spełnienia żadnych warunków ani nie przewiduje żadnych wyjątków. Z tego względu dominuje obecnie pogląd, że ma on charakter bezwzględny. Również zgodnie z pismem Głównego Inspektoratu Pracy z 7 kwietnia 2008 r. nr GIP GPP-110-4560-170/08/PE, Rzeczp. DF.2008.84.3, granicą czasową udzielenia zaległego urlopu jest koniec kwartału następnego roku - niezależnie od tego, czy przyczyny powodujące to przesunięcie leżą po stronie pracodawcy czy pracownika.

Jednak w przypadku gdy pracownik rozpocznie zaległy urlop przed końcem marca, wymóg ten zostanie spełniony.