Pracodawcom będzie łatwiej zatrudniać niepełnosprawnych

W 2010 roku więcej osób umiarkowanie lub znacznie niepełnosprawnych może znaleźć pracę w firmach, które nie są zakładami pracy chronionej. Przed ich zatrudnieniem przedsiębiorca nie będzie musiał już uzyskać opinii Państwowej Inspekcji Pracy o przystosowaniu jego miejsca pracy do potrzeb wynikających ze stanu zdrowia. Tak wynika z ustawy z 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, która trafiła do podpisu prezydenta. Wejdzie ona w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia.

Nowe przepisy nie zwolnią firm z obowiązku przystosowania miejsc pracy osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym lub znacznym. Firmy nadal będą do tego zobowiązane, ale zostaną zwolnione z obowiązku powiadamiania o tym PIP. Obecnie mogą one przyjąć do pracy osobę znacznie lub umiarkowanie niepełnosprawną dopiero po wydaniu pozytywnej opinii inspekcji w sprawie przystosowania miejsc pracy.

Wprowadzenie zmian w ustawie o rehabilitacji nie oznacza, że Państwowa Inspekcja Pracy nie będzie nadzorować warunków pracy osób ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Nowe przepisy przewidują, że PIP będzie mogła kontrolować firmy zatrudniające takie osoby, ale już po przyjęciu niepełnosprawnych do pracy. Wtedy inspektorzy będą mogli sprawdzić, czy miejsce pracy tych osób zostało przystosowane do potrzeb wynikających z ich stanu zdrowia.

W trakcie prac nad nowelizacją senatorowie zgłosili poprawkę, zgodnie z którą już po zatrudnieniu osoby niepełnosprawnej pracodawca miał zawiadomić o tym PIP. Dzięki takiemu rozwiązaniu Inspekcja wiedziałaby, w jakich firmach ma przeprowadzić kontrole dotyczące warunków pracy osób niepełnosprawnych. Poprawka została jednak odrzucona.

Nowe przepisy uproszczą zasady zatrudniania osób niepełnosprawnych na otwartym rynku pracy. Pracodawca, który nie prowadzi zakładu pracy chronionej, będzie mógł szybciej zatrudnić osobę ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Konieczność oczekiwania na wizytę inspektorów pracy oraz wydanie opinii w sprawie stanowiska pracy mogła wydłużyć okres rekrutacji osoby niepełnosprawnej nawet o kilkadziesiąt dni.

Jednocześnie same osoby niepełnosprawne będą miały większe szanse na zatrudnienie, jeśli konkurują o jedno miejsce pracy z osobą pełnosprawną. W takich sytuacjach pracodawcy często decydowali się bowiem na przyjęcie do pracy kandydata, dla którego nie trzeba było uzyskiwać opinii PIP.

Zmiana przepisów może jednak spowodować także negatywne konsekwencje dla pracujących niepełnosprawnych. Obecnie pracodawca nie może przyjąć do pracy osoby ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jeżeli wcześniej nie zapewni jej stanowiska pracy, które jest przystosowane do jej potrzeb. Po zmianach Inspekcja Pracy będzie sprawdzać, czy wypełnił on to zobowiązanie już po zatrudnieniu pracownika. PIP nie kontroluje corocznie wszystkich pracodawców, więc mogą się zdarzyć przypadki, gdy firma nie przystosuje miejsca pracy niepełnosprawnego pracownika, licząc na to, że uniknie kontroli.

Złagodzenie procedur przyjęcia do pracy to niejedyne tegoroczne zmiany dotyczące zatrudnienia tych osób.

W tym roku pracodawcy z otwartego rynku pracy nadal będą otrzymywali o 30 proc. niższe dofinansowanie do płac niepełnosprawnych pracowników niż zakłady pracy chronionej (ZPChr). Począwszy od 1 stycznia 2010 r., mieli oni otrzymywać pomoc w takiej samej wysokości. Rząd przesunął jednak o rok termin jej zrównania dla firm z otwartego i chronionego rynku pracy. Tak wynika z ustawy z 19 listopada 2009 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją wydatków budżetowych.

Dla przykładu firma z otwartego rynku pracy, która zatrudnia osobę z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, może obecnie otrzymać z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych dofinansowanie do jej pensji w wysokości 1250,48 zł. Gdyby pomoc została zrównana, firma mogłaby dostać z PFRON kwotę 1786,40 zł (tyle wynosi maksymalne dofinansowanie do płacy osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym zatrudnionych w ZPChr).

Na zmianie przepisów stracą nie tylko firmy z otwartego rynku pracy, ale także ZPChr. W tym roku wysokość dopłat do pensji dla wszystkich niepełnosprawnych pracowników będzie bowiem obliczana na podstawie płacy minimalnej z 2009 roku (1276 zł), a nie z 2010 roku (1317 zł). W 2010 roku firmy będą więc otrzymywać dofinansowanie do pensji niepełnosprawnych w takiej samej wysokości, jak w roku poprzednim. To oznacza, że np. za zatrudnienie osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym firma otrzyma maksymalnie 1429,12 zł miesięcznie, a zakład pracy chronionej - 2041,60 zł. Gdyby podstawą obliczania wysokości dofinansowania była kwota tegorocznej płacy minimalnej, otrzymaliby oni odpowiednio 1475,04 zł (45,92 zł więcej) i 2107,20 zł (o 65,60 zł więcej).

@RY1@i02/2010/042/i02.2010.042.055.003a.001.jpg@RY2@

Dofinansowanie do pensji niepełnosprawnych w 2010 roku

lukasz.guza@infor.pl

Art. 1 ustawy z 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (trafiła do podpisu prezydenta).

Art. 7 ustawy z 19 listopada 2009 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją wydatków budżetowych (Dz.U. nr 219, poz. 1706).