Za weekendowe studia podyplomowe urlop przysługuje. Jednak nie zawsze

Odpowiadając na zapytanie dotyczące udzielenia czasu wolnego lub dnia wolnego członkowi korpusu służby cywilnej za uczestniczenie w zajęciach na studiach podyplomowych odbywających się w weekendy, Departament Prawny Kancelarii Prezesa Rady Ministrów przedstawia następującą opinię.

Na wstępie należy podkreślić, iż udzielenie jednoznacznej odpowiedzi na powyższe zapytanie nie jest możliwe ze względu na brak informacji, czy udział członka korpusu służby cywilnej w studiach podyplomowych odbywa się na polecenie pracodawcy albo za jego zgodą, czy też wyłącznie z inicjatywy członka korpusu służby cywilnej.

Na mocy art. 109 ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. Nr 227, poz. 1505, z późn. zm.), dalej: ustawa, uczestnictwo członka korpusu służby cywilnej w szkoleniach przewidzianych dla służby cywilnej jest traktowane na równi z wykonywaniem przez niego obowiązków służbowych. Natomiast zgodnie z art. 106 ust. 2 ustawy szkolenia w służbie cywilnej obejmują szkolenia centralne, czyli organizowane i nadzorowane przez Szefa Służby Cywilnej, a także szkolenia powszechne, szkolenia w ramach indywidualnego programu rozwoju zawodowego i szkolenia specjalistyczne - planowane, organizowane i nadzorowane przez dyrektora generalnego urzędu.

W związku z tym, iż przepisy ustawy zrównują uczestnictwo członka korpusu służby cywilnej w szkoleniach przewidzianych dla służby cywilnej z wykonywaniem przez niego obowiązków służbowych, bez względu na to, czy szkolenie odbywa się w godzinach pracy, czy poza godzinami pracy, w tym nawet w dniu wolnym od pracy, to czas udziału w takim szkoleniu wliczany jest do czasu pracy członka korpusu służby cywilnej. Oznacza to, że w sytuacji, gdy dane szkolenie jest szkoleniem przewidzianym dla służby cywilnej, a udział w nim członka korpusu służby cywilnej powoduje przekroczenie obowiązujących go norm czasu pracy, to czas szkolenia przekraczający te normy stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. To uzasadnia udzielenie temu członkowi korpusu służby cywilnej czasu wolnego lub dnia wolnego na zasadach wynikających z art. 97 ust. 6-9 ustawy.

W tym miejscu należy podkreślić, że o tym, czy dane szkolenie jest szkoleniem w służbie cywilnej, decyduje nie jego nazwa czy forma, ale to, czy członek korpusu służby cywilnej otrzymał polecenie udziału w takim szkoleniu. Jeżeli więc jego udział w studiach podyplomowych odbywa się na wyraźne polecenie pracodawcy albo wynika z indywidualnego programu rozwoju zawodowego, należy uznać, iż studia te są dla niego szkoleniem w służbie cywilnej. W takim przypadku czas zajęć jest wliczany do czasu pracy członka korpusu służby cywilnej, a w przypadku, gdy udział w zajęciach powoduje przekroczenie norm czasu pracy, członkowi korpusu służby cywilnej przysługują uprawnienia, o których mowa w art. 97 ust. 6-9 ustawy.

W przypadku, gdy udział w studiach podyplomowych nie odbywa się na polecenie pracodawcy lub na podstawie indywidualnego programu rozwoju zawodowego, zastosowanie znajduje art. 109 ust. 3 ustawy stanowiący, że w wyjątkowych przypadkach dyrektor generalny urzędu może wyrazić zgodę na pokrycie przez urząd, w całości lub w części, kosztów uczestnictwa członka korpusu służby cywilnej w szkoleniach i zajęciach innych niż przewidziane dla służby cywilnej. Zasady uczestnictwa członka korpusu służby cywilnej w zajęciach innych niż przewidziane dla służby cywilnej regulują przepisy Kodeksu pracy dotyczące kwalifikacji zawodowych pracowników. Należy jednak zauważyć, iż ani przepisy ustawy, ani regulacje Kodeksu pracy nie zrównują udziału w przedmiotowych zajęciach z wykonywaniem obowiązków służbowych. W związku z powyższym członkowi korpusu służby cywilnej, który za zgodą dyrektora generalnego urzędu uczestniczy w zajęciach odbywających się w dniu wolnym od pracy, nie przysługuje czas wolny lub dzień wolny. Zgodnie z art. 1031 par. 2 pkt 2 Kodeksu pracy w takim przypadku członkowi korpusu służby cywilnej przysługuje jedynie zwolnienie (z zachowaniem prawa do wynagrodzenia) z całości lub części dnia pracy na czas niezbędny, by punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia oraz na czas ich trwania.

Natomiast w przypadku, gdy członek korpusu służby cywilnej podejmuje zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności bez inicjatywy albo zgody pracodawcy, strony stosunku pracy mogą nie zaciągać żadnych zobowiązań dotyczących zdobywania lub uzupełniania wiedzy i umiejętności przez członka korpusu służby cywilnej. Mogą jednak, zgodnie z zasadą swobody umów, zawrzeć w tym zakresie porozumienie, na mocy którego członek korpusu służby cywilnej będzie korzystał ze zwolnienia z całości lub części dnia pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia (art. 1036 pkt 1 Kodeksu pracy).

Opinię przygotowali i zredagowali:

 Dobrosław Dowiat-Urbański

 Zastępca Dyrektora

Ewa Łukasik

 Radca Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Opinię zredagował:

Michał Graczyk

 Radca Prezesa Rady Ministrów

@RY1@i02/2014/156/i02.2014.156.08800060a.802.jpg@RY2@