Są możliwości sfinansowania inwestycji na rzecz środowiska

Największymi środkami na finansowanie proekologicznych inwestycji dysponuje w Polsce Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚIGW). Jego roczny budżet jest liczony w miliardach złotych.

NFOŚiGW finansuje takie inwestycje na kilka sposobów. Przyznaje na nie dotacje, dopłaca też do wykupu obligacji (wyemitowanych w celu zgromadzenia środków na jakąś inwestycję w ochronę środowiska) i kredytów inwestycyjnych (np. w przypadku zakupu i montażu kolektorów słonecznych), a także udziela nisko oprocentowanych, preferencyjnych pożyczek. Z finansowania NFOŚiGW mogą skorzystać zarówno firmy i instytucje, jak i osoby indywidualne. Fundusz finansuje niemal wszelkie rodzaje ekologicznych przedsięwzięć. Od budowy przydomowych oczyszczalni ścieków po elektrownie wiatrowe i biogazownie.

Jeden z ostatnich programów NFOŚiGW obejmuje dotacje i preferencyjne pożyczki dla firm, które chcą zmniejszyć zużycie energii. W jego ramach fundusz w latach 2011 - 2015 przeznaczy 820 mln zł na dotacje i pożyczki dla firm, które chcą przeprowadzić inwestycje, zmniejszające zużycie energii. Do otrzymania takiego wsparcia kwalifikują się jednak tylko takie firmy, które zużywają rocznie co najmniej 50 tys. MWh energii elektrycznej. Pomoc NFOŚiGW ma więc trafić do najbardziej energochłonnych przedsiębiorstw.

Z tych 820 mln 40 mln zł w latach 2011-2014 ma zostać przeznaczonych na dofinansowanie audytów energetycznych i elektroenergetycznych w przedsiębiorstwach. Pozostałe 780 mln zł NFOŚiGW przeznaczy (w latach 2011-2015) na pożyczki na inwestycje firm.

Maksymalna wysokość pożyczki udzielonej przez NFOŚiGW to 42 mln zł, a minimalna - 3,5 mln zł (nie może ona przekroczyć 70 proc. tzw. kosztów kwalifikowanych inwestycji). Okres jej spłaty wynosi nie więcej niż pięć lat, a oprocentowanie w skali roku to WIBOR 3-miesięczny (obecnie 4,75 proc.), do którego dolicza się pół procentu marży. Jest to więc oprocentowanie preferencyjne, nie do uzyskania przy zwykłym bankowym kredycie.

Niezależnie od NFOŚiGW warto przyjrzeć się także programom wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, które także dysponują pokaźnymi środkami i udzielają dotacji oraz preferencyjnych pożyczek na różnego rodzaju inwestycje proekologiczne.

Przy ocieplaniu budynków, modernizacji systemów grzewczych, montażu kolektorów słonecznych czy pomp ciepła powinniśmy także brać pod uwagę Fundusz Termomodernizacji i Remontów, zawiadywany przez państwowy Bank Gospodarstwa Krajowego. Z tego funduszu można uzyskać tzw. premię termomodernizacyjną, która pokrywa do 20 proc. kosztów realizowanej przez nas inwestycji. O tę premię mogą starać się m.in. spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe oraz osoby indywidualne.

Agencja Rozwoju Przemysłu ma z kolei fundusz pożyczkowy Energopożyczka dla oszczędnych. Jest on przeznaczony na finansowanie przedsięwzięć poprawiających efektywność energetyczną, ale mogą z niego korzystać tylko średnie, małe i mikrofirmy (czyli takie, które zatrudniają nie więcej niż 250 pracowników, a ich roczny obrót nie przekracza 50 mln euro). Główne zalety tego źródła finansowania to niskie, preferencyjne oprocentowanie (marża kredytowa ustalana jest indywidualnie dla każdego wnioskodawcy i zależy m.in. od proponowanych zabezpieczeń), brak prowizji za udzielenie pożyczki (w bankach taka prowizja sięga nawet 7 proc. kwoty kredytu), długi termin spłaty - do 72 miesięcy oraz niski wymagany wkład własny - 10 proc. wysokości pożyczki.

Dużo proekologicznych inwestycji finansują także banki. Warto poznać ich ofertę, bo niektóre z nich udzielają preferencyjnych kredytów na inwestycje związane z ochroną środowiska. Najwięcej takich kredytów oferuje Bank Ochrony Środowiska. Kolejna możliwość to produkty finansowe - sprzedawane na atrakcyjnych warunkach - w ramach Programu Finansowania Rozwoju Energii Zrównoważonej w Polsce (PolSEFF) prowadzonego przez Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju oraz wspieranego przez UE. Program ten - z budżetem 150 mln euro - skierowany jest do małych i średnich przedsiębiorstw zainteresowanych inwestycją w technologie i urządzenia obniżające zużycie energii lub wytwarzające energię ze źródeł odnawialnych. Finansowanie z niego można uzyskać w formie kredytu lub leasingu w wysokości do 1 mln euro za pośrednictwem uczestniczących w PolSEFF banków i firm leasingowych: BZ WBK Finanse & Leasing, Millenium Bank, Millennium Leasing, BNP Paribas i BGŻ. Projekty, które mogą być zrealizowane w ramach tego programu, to m.in. zakup energooszczędnych kotłów grzewczych, rekuperatorów, wymiana okien i oświetlenia na energooszczędne. Atrakcyjność PolSEFF polega na tym, że uczestnicząc w nim, można uzyskać premię inwestycyjną w wysokości do 15 proc. wartości realizowanego projektu, a także bezpłatne profesjonalne doradztwo dotyczące m.in. wyboru odpowiednich urządzeń i sposobu ich eksploatacji.

Na proekologiczną inwestycję można też wziąć zwykły kredyt komercyjny. Jeśli taka inwestycja ma przynieść wymierne efekty finansowe, realny zysk w nieodległej perspektywie, nie powinno być problemu ze znalezieniem banku, który chciałby ją sfinansować.

Jeśli inwestycja proekologiczna może przynieść zyski, nie powinno być problemu z uzyskaniem finansowania z banków komercyjnych

Jacek Krzemiński