Minister ds. niezależności

Podczas gdy uruchomienie polskiego gazoportu w Świnoujściu wciąż się opóźnia, z początkiem 2015 roku roku terminal LNG zaczął działać na Litwie. Inwestycja, która ma uniezależnić od Gazpromu nie tylko ten kraj, ale docelowo także Łotwę i Estonię, to dziecko obecnego ministra energetyki Rokasa Masiulisa.

Faktem jest, że litewska inwestycja była nieco prostszym przedsięwzięciem - terminal o znamiennej nazwie Independence to tak naprawdę zacumowany w Kłajpedzie specjalny statek z instalacjami do magazynowania, przeładunku i regazyfikacji gazu skroplonego (FSRU). Ze statku surowiec - już w postaci gazowej - jest wtłaczany do sieci przesyłowej.

Prawie 300-metrowy FSRU Independence, który w czterech zbiornikach może pomieścić 170 tys. m sześc. gazu, został zbudowany w Korei Południowej na zlecenie norweskiej spółki Höegh LNG. Litwa podpisała umowę o jego leasingowaniu przez 10 lat, ale - jako jedyna na świecie - z opcją wykupienia jednostki. Z Norwegii pochodzić też będzie dostarczany do Kłajpedy gaz. W sierpniu państwowa spółka LitGas podpisała ze Statoilem kontrakt na dostawy co najmniej 540 mln m sześc. gazu rocznie, co jednak nie wyklucza zakupów od innych dostawców.

W tym miejscu pojawia się właśnie Masiulis. Ten 45-letni obecnie absolwent ekonomii, a następnie stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Wileńskim, mający za sobą m.in. pracę jako audytor w firmach Arthur Andersen i Ernst & Young, od 2010 r. kierował spółką Klaipedos Nafta. To właśnie ta firma stworzyła projekt budowy litewskiego terminala gazu skroplonego. Jest także jednym z dwóch - obok państwowej Lietuvos Energija - udziałowców LitGasu, którym w latach 2012-2013 również kierował Masiulis. LitGas jest operatorem terminala i odpowiada za podpisywanie kontraktów na dostawy gazu.

Uruchamianie terminala w Kłajpedzie Masiulis nadzorował jednak już jako minister energetyki. Na to stanowisko został powołany pod koniec września zeszłego roku, zastępując reprezentującego Akcję Wyborczą Polaków na Litwie Jarosława Niewierowicza. - Patrząc z perspektywy bezpieczeństwa energetycznego, terminal LNG w Kłajpedzie kompletnie zmienia sytuację Litwy, ponieważ nie tylko zmniejsza naszą zależność w sektorze gazowym, lecz także w kwestii dostaw prądu i ciepła. Eksperci badali, co by się stało, gdyby Rosja odcięła dostawy gazu na jeden, trzy, sześć lub dziewięć miesięcy. Litwa wraz 13 innymi krajami UE została wymieniona wśród tych, które mogą zapewnić sobie niezbędne dostawy nawet w przypadku dziewięciomiesięcznych zakłóceń dostaw - mówił niedawno w jednym z wywiadów.

Faktycznie, sytuacja Litwy znacząco się poprawiła. Po zamknięciu z końcem 2009 r. elektrowni atomowej w Ignalinie Litwa stała się zależna od importowanej energii, głównie od rosyjskiego Gazpromu. Tymczasem Litwini chcą, by do Kłajpedy w tym roku trafiło 1,5 mld m sześc. LNG, co pokryłoby około połowę zapotrzebowania na gaz. Docelowo mają to być 4 mld, co wystarczyłoby na zaspokojenie prawie 90 proc. konsumpcji nie tylko Litwy, ale i Łotwy oraz Estonii. Nadzieje na skorzystanie z terminala mają również Białorusini.

Na dodatek FSRU Independence daje władzom w Wilnie większe pole manewru w negocjacjach z Gazpromem, co jest tym ważniejsze, że w tym roku kończy się długoterminowa umowa Litwy z rosyjskim koncernem (w maju Gazprom obniżył cenę z ok. 450-460 do ok. 370-375 dolarów za 1 tys. m sześc.). Nie wiadomo na razie, czy litewska inwestycja okaże się rentowna od strony biznesowej. Tyle że nikt nie udawał, że jest to projekt wyłącznie biznesowy.

@RY1@i02/2015/003/i02.2015.003.000001600.802.jpg@RY2@

AFP/EAST NEWS

Rokas Masiulis wcześniej kierował firmą Klaipedos Nafta

Bartłomiej Niedziński

bartlomiej.niedzinski@infor.pl