Sprawdzony francuski model finansowania

Aniołem Biznesu jest osoba fizyczna inwestująca część posiadanego kapitału w spółki. Z zasady muszą to być firmy innowacyjne o dużym potencjale wzrostu.

Oprócz finansowania Anioł oferuje spółce nieodpłatnie swój wolny czas, doświadczenie oraz posiadane kontakty. Jest to warunek konieczny, samo bowiem wniesienie wkładu finansowego bez zachowania wpływu na działalność spółki (głównie poprzez uczestniczenie w organach spółki bądź w nieformalnych jej strukturach - przykładowo w powołanych komitetach), a tym samym na losy inwestycji nie jest warunkiem wystarczającym. W szczególności jeśli inwestycja dokonywana jest za pośrednictwem wehikułu inwestycyjnego.

Praktyka francuska wykształciła kilka form funkcjonowania zrzeszeń Aniołów Biznesu. Są to sieci o charakterze stowarzyszeń, których zadaniem jest kojarzenie inwestorów i przedsiębiorców (les réseaux associatifs). Mogą to też być sieci mające charakter spółki inwestycyjnej (la société d’investissement), która jest sformalizowaną strukturą - zwykle spółką akcyjną lub uproszczoną spółką akcyjną - umożliwiającą Aniołom Biznesu dokonywanie inwestycji oraz korzystającą z zachęt podatkowych (przede wszystkim polegających na obniżeniu podatku dochodowego od osób prawnych), organizacje o charakterze mieszanym łączące cechy spółki i stowarzyszenia (l’organisation mixte) oraz inne formy zrzeszeń, przykładowo kluby (les clubs), czyli zamknięte, niewielkie i niesformalizowane zrzeszenia wąskiego grona osób.

Najistotniejszą rolę w organizacji funkcjonowania Aniołów Biznesu we Francji pełni Stowarzyszenie France Angels (l’Association France Angels) mające na celu promowanie idei sieci Aniołów Biznesu wśród inwestorów prywatnych, wspieranie już istniejących organizacji oraz zakładanie nowych sieci w celu ułatwiania finansowania spółek z sektora MSP.

Stowarzyszenie dąży do zwiększenia inwestycji dokonywanych przez Aniołów Biznesu, reprezentuje swoich członków w kontaktach zewnętrznych, w szczególności z instytucjami państwowymi w sprawach związanych z ich działalnością.

Mając na celu doskonalenie inwestorów w zakresie dokonywanych inwestycji Stowarzyszenie prowadzi szkołę Aniołów Biznesu, której zajęcia kierowane są do osób zainteresowanych podjęciem działalności w charakterze Anioła Biznesu.

Niezwykłe zróżnicowanie funkcjonujących we Francji sieci Aniołów Biznesu obrazują zestawienia dostępne na stronie internetowej Stowarzyszenia. W szczególności na uwagę zasługują klasyfikacje sieci dokonywane na poziomie krajowym i lokalnym. Przykładowo warto wyróżnić sieć paryską (Paris Business Angels), która w 2009 roku została uznana za najlepszą sieć Aniołów Biznesu w Europie.

Francuskie sieci Aniołów Biznesu cechują się także dużym zróżnicowaniem z uwagi na inne kryteria. Wskazać można sieć zrzeszającą wyłącznie kobiety - Anioły Biznesu (Femmes Business Angels) lub sieci specjalizujące się w nowatorskich inwestycjach.

Najwięcej lokalnych sieci istnieje w regionie Ile de France, w Prowansji, Rhône-Alpes oraz w Bretanii.

Sieci Aniołów Biznesu pełnią we Francji szczególną rolę, głównie w zakresie finansowania młodych, innowacyjnych spółek.

Warto podkreślić, iż mające formę osoby prawnej sieci Aniołów Biznesu zrzeszone w Stowarzyszeniu France Angels powinny spełniać kryteria tzw. spółki inwestycyjnej Aniołów Biznesu (tzw. SIBA - la Société d’Investissement de Business Angels), w której Aniołowie Biznesu posiadają stosowny próg kapitału zakładowego, stanowią oni ponadto większość w komitecie inwestycyjnym oraz zapewniają bezpośrednie zaangażowanie w spółkach, które zostały dofinansowane.

O sukcesie francuskich sieci Aniołów Biznesu świadczą dane liczbowe. We Francji działa aż 81 sieci Aniołów Biznesu, z czego 13 jest w fazie początkowej działalności. Zrzeszają one ponad 4 tysiące Aniołów Biznesu, co daje Francji drugie, po Wielkiej Brytanii, miejsce w Europie pod względem liczby Aniołów Biznesu zrzeszonych w sieciach.

W 2009 roku, kiedy funkcjonowało 68 aktywnych sieci Aniołów Biznesu, dofinansowały one 280 spółek, a ogólna kwota inwestycji dokonanych w ten sposób wyniosła 125 mln euro, z czego aż 75 proc. stanowiło pierwsze zewnętrzne finansowanie.

Dostrzegając istotną rolę tego typu inwestycji w sektor MSP, szczególnie w przedsiębiorstwa prowadzące działalność innowacyjną, francuski ustawodawca wprowadził wiele zachęt podatkowych dla inwestorów, które są dostosowane do rodzaju podejmowanej inwestycji (pośrednio lub bezpośrednio).

Warto zauważyć, że obejmują one nie tylko podatek dochodowy, ale także inne obciążenia.

Wieloletnie doświadczenia francuskie w zakresie inwestycji dokonywanych przez Aniołów Biznesu z pewnością powinny stać się pozytywnym wzorem dla Polski.

@RY1@i02/2010/229/i02.2010.229.158.002a.001.jpg@RY2@

Aniołowie Biznesu we Francji

Ilona Kuska-Żak

radca prawny Secus Wsparcie Biznesu