Pieniądze unijne to dużo korzyści i dużo obowiązków

W latach 2014-2020 Polska dostanie z Unii więcej niż w poprzedniej perspektywie finansowej. Wzrosną pule pieniędzy w programach regionalnych i centralnych. Zmienią się jednak zasady. Teraz więcej środków do przedsiębiorców ma płynąć jako pomoc zwrotna, a nie bezzwrotna. A to oznacza więcej niż dotychczas preferencyjnych kredytów i pożyczek. W latach 2007-2013 środki zwrotne stanowiły mniej niż 2 proc. puli kierowanej do sektora MSP. Choć ostatecznej decyzji jeszcze nie ma, to w latach 2014-2020 mogą stanowić 7-10 proc.

Konsekwencją zmian będzie zdecydowanie trudniejszy dostęp do pomocy bezzwrotnej. W ramach programów centralnych takich konkursów może nie być w ogóle. Jest to wiadomość gorsza dla małych i średnich firm niż dla firm mikro.

Przy występowaniu o preferencyjne kredyty czy pożyczki badana jest zdolność finansowa przedsiębiorstwa. Czyli nie dostanie jej firma, co do której instytucja finansująca będzie miała wątpliwości, czy jest w stanie spłacić zadłużenie w terminie. Zwykle oczekiwane są także zabezpieczenia. Natomiast wnioski o pomoc bezzwrotną w ogóle nie są rozpatrywane pod kątem zdolności kredytowej, nie jest także oceniany stan zabezpieczeń. Przedsiębiorca natomiast często musi precyzyjnie określić, kiedy i w jaki sposób zamierza uzyskać zwrot z inwestycji.

Jak przyznają przedstawiciele resortów, w nowej perspektywie nadal z pomocy bezzwrotnej będą mogły korzystać instytuty naukowe i uczelnie. Jednak najprawdopodobniej nie na wszystkie projekty. Promowane mają być prace badawcze i rozwojowe, których wyniki zostaną zastosowane w firmach. W efekcie, jak wynika z wstępnych planów, przedsiębiorca dostanie pomoc bezzwrotną na zamówienie i sfinansowanie prac badawczo-rozwojowych, ale już na ich wdrożenie preferencyjny kredyt lub pożyczkę.

Janusz Piechociński, minister gospodarki, nie wyklucza, że w związku z tym firmom, które będą zamawiały badania i następnie je wdrażały, jakaś część nakładów zostanie zrefundowana i to także ta na część wdrożeniową. Czy to będą granty, czy ulgi podatkowe, jeszcze nie wiadomo.

Oznacza to, że przedsiębiorca, który będzie chciał skorzystać z pomocy, będzie musiał porozumieć się z naukowcami np. w sprawie przebadania jakiegoś rozwiązania, poprawienia technologii, udoskonalenia produktu. Chodzi o to, by ograniczyć wsparcie z UE na przedsięwzięcia nieinnowacyjne.

Środki bezzwrotne mają być dostępne w regionach. Jednak przede wszystkim będą to pieniądze na walkę z wykluczeniem społecznym i bezrobociem. Dlatego tu największe szanse będą miały osoby do 30. roku życia, po 55. roku, osoby bez pracy lub zagrożone jej utratą. Do nich mają zostać skierowane konkursy połączone ze szkoleniem, jak prowadzić księgowość i przygotować biznesplan, w których stawką będą pieniądze na założenie własnej działalności gospodarczej.

Skąd informacje

O programach i konkursach ogólnopolskich:

● www.parp.gov.pl

● www.ncbr.pl

● www.funduszeeuropejskie.pl

● www.parp.gov.pl/index/more/131

O środkach zwrotnych:

● www.kapk.gov.pl

● www.pzfp.pl

Zalety i wady pozyskiwania środków z UE

dodatkowe źródło finansowania inwestycji,

można nimi sfinansować nawet 80 proc. inwestycji,

za dotacje nie trzeba płacić i nie trzeba jej zwracać,

dotację może otrzymać start-up, a nawet osoba fizyczna na założenie i rozwój własnej działalności.

promocja - przedsiębiorca musi informować na stronie internetowej, na produkcie etc., że pozyskał na inwestycje środki z UE. W ten sposób reklamuje także swoją firmę

każdy konkurs ogłaszany jest na innych warunkach i skierowany na inne przedsięwzięcia. Trzeba uważnie śledzić, kto i kiedy ogłosi konkurs, z którego przedsiębiorca będzie realnie mógł pozyskać środki na swoje inwestycje,

skomplikowane procedury; by wystartować w konkursie, trzeba starannie wypełnić zwykle kilkudziesięciostronicowy wniosek; brak jednej informacji może spowodować odrzucenie wniosku,

oczekiwanie na decyzję o przyznaniu środków z UE - kilka tygodni,

nie ma gwarancji otrzymania środków, nawet gdy wniosek jest poprawnie wypełniony,

trzeba zbierać dokumentację i realizować inwestycję dokładnie tak, jak wyglądał opis we wniosku, w przeciwnym wypadku pieniądze moga nie zostać przyznane,

wydatki na poszczególnych etapach zwykle najpierw trzeba samemu sfinansować, później na podstawie dokumentów otrzymuje się ich zwrot.

Beata Tomaszkiewicz

beata.tomaszkiewicz@infor.pl