Nowe, bezpieczniejsze banknoty w obiegu od poniedziałku

W najbliższy poniedziałek do obiegu wejdą pierwsze zmodernizowane banknoty z serii "Władcy polscy". Narodowy Bank Polski zdecydował się na unowocześnienie zabezpieczeń w banknotach po raz pierwszy od wprowadzenia ich w 1995 r.

Od 25 marca trwa kampania informacyjna NBP "Bezpieczne pieniądze", związana z wprowadzeniem do obiegu banknotów ze zmodernizowanymi zabezpieczeniami. To kolejna edycja akcji organizowanej przez bank centralny przy okazji znaczących wydarzeń związanych z obrotem gotówkowym. Poprzednio taką kampanię zorganizowano w związku z odbywającymi się w Polsce w 2012 r. piłkarskimi mistrzostwami Europy. Wtedy kierowana ona była głównie do obcokrajowców, którzy po raz pierwszy odwiedzali nasz kraj i używane u nas pieniądze były dla nich nowością. Kampania okazała się skuteczna - w roku turnieju nie odnotowano wzrostu wykrytych fałszerstw banknotów.

W obecnej kampanii bierze udział wiele instytucji publicznych, a także firm komercyjnych związanych z obrotem gotówkowym. W najbliższy weekend 5-6 kwietnia w warszawskiej centrali NBP odbędą się dni otwarte, których tematem przewodnim będzie właśnie modernizacja zabezpieczeń banknotów.

W akcję zaangażował się Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Do standardowej korespondencji, jaką kieruje do ponad 8,5 mln osób, dołącza także ulotki informacyjne dotyczące nowych zabezpieczeń. - Dla nas jest ważne, by grupa starszych klientów ZUS była dobrze i jak najszerzej poinformowana o nowych zabezpieczeniach polskich banknotów, to oni bowiem najczęściej narażeni są na różne próby fałszerstw i oszustw - wyjaśnia Michał Jonczynski, członek zarządu Zakładu.

W działania informacyjne włączyły się też Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Ministerstwo Edukacji Narodowej, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, policja, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, a także Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych, która zajmuje się produkcją nowych banknotów.

W ramach tej współpracy informacje o modernizacji zabezpieczeń są przekazywane przez urzędy, izby skarbowe i izby celne, a także polskie ambasady za granicą, komisariaty oraz kantory. Plakaty i ulotki informujące o pojawieniu się nowych wzorów banknotów dystrybuują również sieci handlowe, banki czy firmy prowadzące sieci bankomatów, a także komunikacja miejska.

NBP przygotował również zaktualizowaną aplikację mobilną na urządzenia Android oraz Apple iOS - NBP Safe, dzięki której będzie można w prosty sposób nauczyć się, jak rozpoznawać autentyczność banknotów. Aplikacja umożliwia także sprawdzenie aktualnych średnich kursów walut NBP i jest już dostępna za darmo w sklepie Google Play oraz App Store - mówi Marcin Kaszuba, dyrektor Departamentu Komunikacji i Promocji NBP. Informacje dla osób z niepełnosprawnością znajdują się na stronie NBPniewyklucza.pl/bezpieczne-pieniadze.

Na stronie internetowej kampanii pod adresem www.nbp.pl/bezpiecznepieniadze umieszczone zostały materiały informacyjne oraz kurs o zmodernizowanych zabezpieczeniach banknotów. W kanale telewizyjnym NBP w serwisie YouTube.com są już dostępne spoty radiowe i telewizyjne przygotowane do emisji w ramach kampanii.

Ważne informacje

● Zmodernizowane banknoty o nominałach 10, 20, 50 i 100 zł będą zastępowały zniszczone lub uszkodzone banknoty wycofywane z obiegu w ramach standardowych operacji zasilających banki komercyjne w gotówkę. Wszystkie obecnie używane banknoty bezterminowo pozostaną prawnym środkiem płatniczym.

● Projekty graficzne zmodernizowanych banknotów nie uległy zmianie, ale różnice pomiędzy banknotami dotychczasowej i nowej emisji (ze zmodernizowanymi zabezpieczeniami) będą widoczne.

● Banknot o nominale 200 zł na razie nie zostanie zmieniony, a żaden ze zmodernizowanych banknotów nie trafi do obiegu przed 7 kwietnia 2014 r.

Cykliczna modernizacja pieniędzy to powszechna praktyka na świecie

Czas życia banknotów wynosi od kilkunastu miesięcy do kilku lat. Banki centralne, które są odpowiedzialne za emisję pieniądza gotówkowego i za bezpieczeństwo obrotu gotówką, periodycznie ulepszają stosowane zabezpieczenia: z jednej strony opracowywane są nowe techniki, które pozwalają na bronienie korzystających z banknotów przed efektami działań fałszerzy, z drugiej - także ci ostatni korzystają z rozwoju technologicznego.

Na modernizację banknotów zdecydował się Europejski Bank Centralny. Jest ona przeprowadzana stopniowo - od ubiegłego roku. Jako pierwszy w obiegu pojawił się banknot o nominale 5 euro. W tym roku Europejczycy zaczną się posługiwać nowym banknotem 10 euro. Wejdzie do obiegu w drugiej połowie września.

W nowych banknotach więcej jest elementów zmieniających kolor przy zmianie kąta patrzenia na banknot, na 5 i 10 euro wprowadzono pasek holograficzny oraz zmieniono znak wodny.

Jeśli chodzi o wzór banknotów, EBC zdecydował o pozostawieniu dotychczasowych motywów opartych na historycznych stylach architektonicznych (w przypadku 5 euro jest to epoka klasyczna, 10 euro - styl romański, aż do architektury XX-wiecznej na banknocie 500 euro), a także dotychczasowej kolorystyki, ale wzory uległy pewnej modyfikacji. Nowe banknoty będą też uwzględniać rozszerzenie Unii Europejskiej: skrót nazwy Europejskiego Banku Centralnego jest prezentowany w oficjalnych językach UE (w tym w języku polskim - EBC). Na polski akcent można będzie trafić, również przyglądając się numerom banknotów. Dziesięciocyfrowa liczba jest poprzedzona dwiema literami, z których pierwsza określa producenta banknotu. Litera "D" będzie oznaczać Polską Wytwórnię Papierów Wartościowych (PWPW ma akredytację pozwalającą startować w przetargach na druk banknotów euro, jednak dotychczas ich nie produkowała).

W ubiegłym roku w Stanach Zjednoczonych w obiegu pojawił się zmodernizowany banknot o nominale 100 dol. W ramach ulepszania zabezpieczeń banknoty zostały wyposażone w pasek z przesuwającymi się przy zmianie kąta patrzenia wizerunkami dzwonów i liczb "100", a tuż obok - ze zmieniającym się kolorem dzwonu umieszczonego w kałamarzu.

Inne banki idą jeszcze dalej. W latach 2011-2013 Bank Kanady zdecydował się na zastąpienie dotychczasowych papierowych banknotów wykonanymi z polimerów.

@RY1@i02/2014/066/i02.2014.066.00000250a.801.gif@RY2@

Jan Dajek

dgp@infor.pl