Ceny będą bardziej stabilne, ale nie liczmy, że będą spadać

W Polsce wydatki na żywność to wciąż najważniejsza pozycja domowego budżetu. Według GUS statystyczne gospodarstwo wydaje na artykuły spożywcze 27,01 proc. swoich dochodów, a w przypadku rencistów wskaźnik ten skacze do prawie jednej trzeciej. W okresie dwucyfrowej inflacji i spadku realnych dochodów udział jedzenia jeszcze dodatkowo rośnie. W kwietniu 2023 r. ceny żywności i napojów bezalkoholowych wzrosły rok do roku o 19,7 proc., a w porównaniu z poprzednim miesiącem ceny wzrosły o 0,5 proc. To wynik lepszy niż w marcu, gdy było to odpowiednio 24 proc. i 2,3 proc., ale warto zauważyć, że mówimy o sytuacji, kiedy ceny żywności na świecie spadają, a nie rosną. Indeks FAO (Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa), który monitoruje rynki rolnicze w marcu zatrzymał się na poziomie 126,9 pkt. W porównaniu z lutym oznacza to spadek o 2,1 proc. Trend jest spadkowy już od jakiegoś czasu – obecna wartość indeksu jest o 20,5 proc. mniejsza niż w marcu ub.r., kiedy ceny artykułów rolno-spożywczych zaczęły gwałtownie rosnąć po agresji Rosji na Ukrainę.

Rynek żywności uchodzi za jeden z najbardziej regulowanych przez państwa. Bywały lata, kiedy np. wydatki na wspólną politykę rolną pochłaniały nawet ponad 70 proc. budżetu Unii Europejskiej (w obecnej perspektywie bud żetowej to już zaledwie ok. 33 proc.). Ostatnich kilkadziesiąt lat to jednak coraz większa liberalizacja i deregulacja sektora artykułów rolno-spożywczych i tym samym jego postępująca integracja w wymiarze globalnym. Oznacza to, że czynniki kształtujące rynek żywności lokalnie, takie jak poziom zbiorów czy susza w danym kraju, mają mniejsze znaczenie niż notowania na rynkach światowych.