Michał Kaźmierczak

Nauczyciel może korzystać z narzędzi AI pomocniczo, ale automatyczne ocenianie uczniów przez algorytm wchodzi w obszar wysokiego ryzyka. AI Act wskazuje edukację jako jedną z dziedzin, w których sztuczna inteligencja może wpływać na dostęp do kształcenia, ocenę efektów uczenia się i dalszą ścieżkę zawodową. Oznacza to obowiązki dotyczące jakości danych, nadzoru człowieka, przejrzystości, dokumentacji i ochrony praw ucznia.

AI Act zakazuje ośmiu kategorii zastosowań sztucznej inteligencji uznanych za niedopuszczalne ze względu na ryzyko dla praw podstawowych, bezpieczeństwa i autonomii człowieka. Zakazy obowiązują od 2 lutego 2025 r. Obejmują m.in. szkodliwą manipulację, scoring społeczny, wybrane formy predykcyjnego typowania przestępczości, masowe budowanie baz rozpoznawania twarzy, rozpoznawanie emocji w pracy i szkole oraz część zastosowań biometrii.

Od 1 lipca 2026 r. zakupy internetowe spoza Unii Europejskiej będą odprawiane według nowych zasad. Znika zwolnienie z cła dla przesyłek o wartości do 150 euro, a w jego miejsce wchodzi ryczałtowe cło w wysokości 3 euro za każdą pozycję towarową w zgłoszeniu celnym. Ministerstwo Finansów podkreśla, że tej należności nie ma płacić konsument, lecz sprzedawca, platforma internetowa, importer albo przedstawiciel zgłaszający towar do odprawy. W praktyce koszt może jednak zostać przerzucony na kupującego w cenie produktu albo dostawy.

Deepfake przestaje być wyłącznie problemem wizerunkowym i technologicznym. AI Act wprowadza obowiązek ujawniania, że obraz, dźwięk lub wideo zostały sztucznie wygenerowane albo zmanipulowane przez AI, jeżeli materiał może zostać uznany za deepfake. Obowiązki obejmą internet, reklamę, komunikację polityczną i część treści informacyjnych. Za naruszenie zasad przejrzystości firmom grożą kary do 15 mln euro albo 3 proc. światowego obrotu.

Firmy korzystające ze sztucznej inteligencji w Unii Europejskiej wchodzą w etap realnej odpowiedzialności finansowej. AI Act przewiduje kary sięgające 35 mln euro albo 7 proc. całkowitego rocznego światowego obrotu przedsiębiorstwa. Najwyższe sankcje dotyczą zakazanych praktyk AI, niższe — naruszeń obowiązków dla systemów wysokiego ryzyka i zasad przejrzystości. W Polsce nadzór nad stosowaniem przepisów ma sprawować Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji.